ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №4 · 2025 / Maqola
01.00.00 – FIZIKA-MATEMATIKA FANLARI

NAVOIY SHAHRI VA UNGA TUTASH HUDUDLARDAN OLINGAN TUPROQ NAMUNALARINING RADIOEKOLOGIK MONITORINGI

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Ushbu maqolada Navoiy shahri va unga tutash hududlardan olingan tuproq namuna-larining radioekologik holati yadro-fizikaviy usullar orasida yetakchi usul hisoblangan ssintillyatsion gam-ma-spektrometrik usulda tatbiq etildi. Tuproqlar gamma-spektrlarida identifikatsiya qilingan radionuklid-lar solishtirma aktivliklari aniqlandi. Olingan natijalar tahlil qilindi. Hududlardan olingan tuproqlarining effektiv aktivligi-Aeff hisoblandi

Kalit so'zlar: tuproq na’munalari, sanoat zonasi, radionuklidlar, radioekologik holat, ssintillatsion gamma-spektrometrik usul, solishtirma aktivlik, effektiv aktivlik, ruxsat etilgan chegaraviy miqdor
РУССКИЙ

В данной статье исследовано радиоэкологическое состояние образцов почвы, города Навои и прилегающих территорий, применением сцинтилляционным гамма-спектрометри-ческим методы, который считается наиболее подходящим среди ядерно-физических методов. Оп-ределены эффективная активность (Аэфф) почв исследуемых регионов.

Ключевые слова: ключевые слова: образцы почвы, промышленная зона, радионуклиды, ради-оэкологическое состояние, сцинтилляционный гамма-спектрометрический метод, сравнительная активность, эффективная активность, предельно допустимая доза.
ENGLISH

In this article, the radioecological condition of soil samples, the city of Navoi and adjacent territories is studied using the scintillation gamma-ray spectrometric method, which is considered the most suitable among nuclear physics methods. The effective activity (Aeff) of the soils of the studied regions has been determined

Keywords: soil samples, industrial area, radionuclides, radioecological condition, scintillation gamma-ray spectrometric method, comparative activity, effective activity, maximum permissible dose.

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PF-149-farmoni. 26.09.2024
  2. A.T.Mo‘Minov, T.M.Mo‘Minov, I.Xolbayev, G.Ahmedova, O.B.Mamatqulov Atrof-muhit obyektlarini gamma-spektrometriya usullari bilan tadqiq qilish. “VNESHINVESTPROM” nashriyoti. Toshkent, 2020, 188-bet.
  3. G.Ahmedova, R.Eshbo‘riyev, B.Tog‘ayev, D.Xolov, M.Fayzullayeva va bosh. Uran sanoati ta’siri hudud-laridan olingan tuproqlardagi radionuklidlar tadqiqoti. “Samarqand davlat universiteti Ilmiy axborotnomasi”, 2022-yil, 1-son (131).
  4. Музафаров А.М., Саттаров Г.С., Темиров Б.Р., Нерущенко Е.В., Бучко И.А. Комплексная оценка радиационно-дозиметрической и экологической обстановки в зоне деятельности НГМК. Инновационные тех-нологии горно-металлургической отрасли. Тез. док. pес. кон., Навои. 21 октябрь. 2011, c. 213–215.
  5. D.M.Xolov, Г.М.Аллаберганова, Р.А.Кулматов, А.К.Кутбеддинов. Определение Распределения eст-ественных pадионуклидов в почвах к близлежащим техногенным oбъектам. “Zarafshon vohasini kompleks in-novatsion rivojlantirish. Yutuqlari, muammolari va istiqbollari” mavzuidagi xalqaro ilmiy-amaliy anjumani materi-allari, 27–28 November, 2019, Navoi, Uzbekistan.
  6. D.M.Xolov, E.N.Xudayberdiyev, I.Xolbayev. Navoiy shahri va unga tutash hududlarda yer osti va yer us-ti suvlarining radioekologik tahlili. “Namangan davlat uuniversiteti Ilmiy axborotnomasi”, 2021-yil 11-son, 30-bet.
  7. Нормы радиационной безопасности (НРБ-2006) и основные санитарные правила обеспечения ради-ационной безопасности (ОСПОРБ-2006). Ташкент, 2006, c. 86.
← Songa qaytish