ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №1 · 2026 / Maqola
10.00.00 – FILOLOGIYA FANLARI

DRAMATIK MATNLARDA SARKAZMNING QO‘LLANILISHI

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Maqolada sarkazmning dramatik matnning badiiy qatlamini boyitishi, uning ijtimoiy-ta’sirchanlik darajasini oshirishi, personaj nutqini jonli, ishonarli va ta’sirchan qilishi, tomoshabinga esa nafaqat voqealarni kuzatish, balki ulardan ma’naviy xulosa chiqarish imkonini berishi haqida ilmiy-amaliy xulosalar berilgan. O‘zbek dramaturgiyasi namunalarida sarkazm badiiy maqsadga xizmat qiluvchi, dra-matik konfliktni kuchaytiruvchi hamda tomoshabinga estetik zavq bag‘ishlovchi muhim uslubiy vosita sifa-tida ekanligi ta’kidlangan

Kalit so'zlar: polisemiya, sarkazm, kinoya, dramatik matn, stilistik vosita, dramatik ziddiyat, ijtimoiy tanqid
РУССКИЙ

В статье представлены научные и практические выводы о том, что сарказм обогащает художественный слой драматического текста, усиливает его социальное воздействие, делает речь персонажа живой, убедительной и впечатляющей, а также позволяет зрителю не только наблюдать за событиями, но и делать из них моральные выводы. Подчеркивается, что сар-казм в образцах узбекской драматургии является важным стилистическим приемом, служащим художественной цели, усиливающим драматический конфликт и доставляющим эстетическое удовольствие зрителю.

Ключевые слова: полисемия, сарказм, ирония, драматический текст, стилистический при-ем, драматический конфликт, социальная критика.
ENGLISH

The article presents scientific and practical conclusions about the fact that sarcasm enriches the artistic layer of a dramatic text, increases its social impact, makes the character’s speech lively, convincing and impressive, and allows the viewer not only to observe events, but also to draw moral conclusions from them. It is emphasized that sarcasm in the samples of Uzbek dramaturgy is an important stylistic tool that serves an artistic purpose, enhances dramatic conflict and gives aesthetic pleasure to the viewer

Keywords: polysemy, sarcasm, irony, dramatic text, stylistic tool, dramatic conflict, social criticism.

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Lyons J. (1977). Semantics (Vol. 2). Cambridge University Press, p. 550.
  2. Lakoff G. (1987). Women, Fire, and Dangerous Things. University of Chicago Press, p. 43
  3. Booth, W.C. (1974). A Rhetoric of Irony. University of Chicago Press. p. 292
  4. Виноградов В.В. (1953). О языке художественной литературы. М., Гослитиздат, c. 256
  5. Апресян Ю.Д. (1974). Лексическая семантика. Синонимические средства языка. М., “Наука”, c. 122
  6. Булыгина Т.В., Шмелев А.Д. (1990). Лингвистическая концепция подтекста. М., “Наука”, c. 47; Кубрякова Е.С. (1996).
  7. Калинин А.В. Лексика русского языка. М., МГУ, 1978, 232 с
  8. https://izoh.uz/word/istehzo
  9. https://uz.wikipedia.org/wiki/arkazm#cite_note-1
  10. Crus D.A. (1986). Lexical semantics. Cambridge University Press, p. 322.
← Songa qaytish