ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №1 · 2026 / Maqola
09.00.00 – FALSAFA FANLARI

EKOLOGIK SIVILIZATSIYA INSONIYAT RIVOJINING YUQORI BOSQICHI SIFATIDA

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Inson turmush tarzini farovonlashtirish, barqarorlikka erishish maqsadida tinimsiz o‘ylanadi, orzu qiladi, izlanadi, o‘rganadi, mehnat qiladi. Bularning natijasi o‘zlikni anglash, inson sifa-tida mohiyatini anglab yetishga qaratilgandagina inson o‘zi uchun xavf-xatar tug’dirmaydi. Bu esa inson erishadigan eng yuqori sivilizatsiya bosqichidir. Insoniyat sivilizatsiyasi kelajak avlodga mushkul va ayanchli muammoni voris qilishi bilan masalani yanada dolzarblashtirish ehtimoli yuqoridir. Ushbu ma-qolada insoniyat taraqqiyotining yangi bosqichi bo‘lgan ekologik svilizatsiyaning global muhitga ta’siri, ishlab chiqarish jarayonlarida inson va tabiat o‘rtasidagi munosabatlarning keskinlashuvi, ziddiyatlarni oldini olish va bartaraf qilishga qaratilgan ilmiy-nazariy qarashlar tahlil qilingan hamda amaliy taklif-tavsiyalar berilgan.

Kalit so'zlar: ekologiya, inson, tabiat, bag‘rikenglik, insonparvarlik, taraqqiyot, atrof-muhit, ekolo-gik inqiroz atrof-muhitni oqilona boshqarish, ekologik tajriba, antroposentrizm, ekologik etika, ekologik muvozanat, ekologik qadriyat, ekologik sivilizatsiya.
РУССКИЙ

Человек постоянно думает, мечтает, ищет, изучает и работает, стремясь улучшить свой образ жизни и достичь стабильности. Только когда результат всего этого направ-лен на самопознание, на осознание своей сущности как человека, человек перестаёт представлять для себя опасность. Это высшая стадия цивилизации, которую может достичь человек. Велика вероятность того, что этот вопрос станет ещё более актуальным, поскольку человеческая циви-лизация передаёт трудную и болезненную проблему следующему поколению. В данной статье ана-лизируется влияние экологической цивилизации, нового этапа развития человечества, на окружаю-щую среду, обострение отношений между человеком и природой в производственных процессах, приводятся научные и теоретические взгляды, направленные на предотвращение и разрешение конфликтов, а также практические предложения и рекомендации.

Ключевые слова: экология, человек, природа, толерантность, человечество, развитие, окру-жающая среда, экологический кризис, рациональное управление окружающей средой, экологичес-кий опыт, антропоцентризм, экологическая этика, экологическое равновесие, экологическая цен-ность, экологическая цивилизация
ENGLISH

A person constantly thinks, dreams, searches, studies, and works in order to improve his lifestyle and achieve stability. Only when the result of all this is aimed at self-awareness, at realizing his essence as a human being, does a person not pose a danger to himself. This is the highest stage of civilization that a person can achieve. There is a high probability that the issue will become even more urgent as human civilization passes on a difficult and painful problem to the next generation. This article analyzes the impact of ecological civilization, a new stage of human development, on the global environment, the aggravation of relations between man and nature in production processes, scientific and theoretical views aimed at preventing and resolving conflicts, and practical suggestions and recommendations are given.

Keywords: ecology, man, nature, tolerance, humanity, development, environment, ecological crisis, rational environmental management, ecological experience, anthropocentrism, ecological ethics, ecological balance, ecological value, ecological civilization

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston taraqqiyot strategiyasi asosida demokratik islohotlar yo‘lini qat’iy davom ettiramiz. 6-jild, Toshkent, “O‘zbekiston”, 2023, 308–309-betlar.
  2. Balchindorzhieva O.B., Tsyrendorzhieva D.S. Harmonious Society and Ecological Civilization. The con-cepts’ relationship. SHS Web of Conferences. EDP Sciences, 2016, t. 28, p. 01011.
  3. David Weaver, Chuanzhong Tang, Yanzhi Zhao. Facilitating sustainable tourism by endogenization: China as exemplar, Annals of Tourism Research, Volume 81, 2020, 102890, ISSN 0160-7383, https://doi.org/10.1016/j. annals. 2020.102890.
  4. Fanxin Meng, Jinling Guo, Zhanqiang Guo, Jason C.K. Lee, Gengyuan Liu, Ning Wang. Urban ecological transition: The practice of ecological civilization construction in China, Science of The Total Environment, Volume 755, Part 2, 2021, 142633, ISSN 0048-9697, https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2020.142633
  5. Hanson A. Ecological civilization in the people’s republic of China: values, action, and future needs. – 2019, 16 p. / https://www.adb.org/sites/default/files/publication/545291/eawp-021-ecological-civilization-prc.pdf
  6. Jon Naustdalslid (2014) Circular economy in China – the environmental dimension of the harmonious society. International Journal of Sustainable Development & World Ecology, 21:4, 303-313, DOI: 10.1080/13504509. 2014.914599
  7. Magdoff F. Harmony and ecological civilization. Monthly Review. 2012, t. 64, №.2.
  8. Mette Halskov Hansen, Hongtao Li, Rune Svarverud. Ecological civilization: Interpreting the Chinese past, projecting the global future, Global Environmental Change, Volume 53, 2018, pages 195–203, ISSN 0959-3780, https://doi.org/10.1016/j.gloenvcha.2018.09.014.
  9. Muhammad Yousaf Raza, Boqiang Li. Decoupling and mitigation potential analysis of CO2 emissions from Pakistan's transport sector, Science of The Total Environment, Volume 730,2020,139000,ISSN 0048-9697, https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2020.139000
  10. Pei Tian, Huaqing Wu, Tiantian Yang, Faliang Jiang, Wenjie Zhang, Zhanliang Zhu, Qimeng Yue, Muxing Liu, Xinyi Xu. Evaluation of urban water ecological civilization: A case study of three urban agglomerations in the Yangtze River Economic Belt, China, Ecological Indicators, Volume 123, 2021, 107351, ISSN 1470-160X, https: //doi.org/10.1016/j.ecolind.2021.107351
← Songa qaytish