“GORIO OTA” VA “O‘TKAN KUNLAR” ROMANLARIDA OTA OBRAZINING LINGVOPOETIK TALQINI
Mazkur maqolada Onore de Balzakning “Gorio ota” va Abdulla Qodiriyning “O‘tkan kunlar” romanlarida ota obrazining lingvopoetik reprezentatsiyasi qiyosiy aspektda tadqiq etilgan. Tadqi-qotning asosiy maqsadi ikki romanda ota obrazini shakllantiruvchi leksik, frazeologik, sintaktik, metaforik, emotsional-ekspressiv va dialogik vositalarni aniqlash hamda ularning badiiy-estetik funksiyasini ochib berishdan iborat. Gorio ota obrazining nutqida qo‘llangan père, mes filles, mon coeur, mon sang, ma vie kabi birliklarning semantik-pragmatik xususiyatlari, takror, metafora, undov, ritorik savol va gradatsiya-ning obraz yaratishdagi o‘rni tahlil qilingan. Yusufbek hoji obrazida o‘g‘lim,bolam, dada, bizni kechir kabi murojaat va nutqiy konstruksiyalar, nasihat, savol-javob, kechirim so‘rash va vazmin dialogning ota obra-zini shakllantirishdagi roli ochib berilgan.
В статье в сопоставительном аспекте исследуется лингвопоэтическая репрез-ентация образа отца в романах Оноре де Бальзака «Отец Горио» и Абдуллы Кадыри «Минувшие дни». Основное внимание уделяется лексическим, фразеологическим, синтаксическим, метафори-ческим, эмоционально-экспрессивным и диалогическим средствам, формирующим образ отца. Ана-лизируются семантико-прагматические особенности единиц père, mes filles, mon coeur, mon sang, ma vie в речи Горио, а также функции повторов, метафор, восклицаний, риторических вопросов и градации. В образе Юсуфбека Ходжи рассматриваются формы обращения o‘g‘lim, bolam, dada, bizni kechir и их роль в формировании отцовской речи.
This article examines the linguopoetic representation of the father figure in Onore de Balzak’s Father Goriot and Abdulla Qodiriy’s Bygone Days from a comparative perspective. Particular attention is paid to lexical, phraseological, syntactic, metaphorical, emotionally expressive and dialogic means used to construct the image of the father. The study analyzes the semantic and pragmatic functions of such expressions as père, mes filles, mon coeur, mon sang, and ma vie in Goriot’s speech, as well as repetitions, metaphors, exclamations, rhetorical questions and gradation. In Yusufbek Hoji’s speech, forms of address such as o‘g‘lim, bolam, dada and the expression bizni kechir are examined as important elements of the father-son communicative relationship.
Foydalanilgan adabiyotlar
- Abdulla Qodiriy. O‘tkan kunlar. Toshkent, 2008, 209-bet.
- Honore de Balzac. OEuvres complètes. Le Pere Goriot. Paris, A.Houssiaux, 1855, p. 303–531
- Quronov D. Adabiyot nazariyasi asoslari. Toshkent, “Akademnashr”, 2018, 480-bet
- Shodiyev N., To‘rayeva B. Badiiy vaqt va uning sistemasi. Toshkent, “Fan va texnologiya», 2012, 64-bet.
- Xolbekov M. XX asr modern adabiyoti manzaralari. Toshkent, “Mumtoz so‘z”, 2012
- Қаршибаева У.Д. Француз романтизм прозасининг поэтик хусусиятлари. Филол. фан. докт. ... дисс. автореферати, Тошкент, Академия ноширлик маркази, 2016, 81-бeт
- Йўлдошев М. Бадиий матн лингвопоэтикаси. Тошкент, “Фан”, 2008, 160-бeт.