ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №1 · 2026 / Maqola
ILMIY AXBOROT

INGLIZ VA O‘ZBEK BADIIY MATNLARIDA ICHKI MONOLOGNING LINGVOPRAGMATIK XUSUSIYATLARI

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Ushbu maqola ingliz va o‘zbek badiiy matnlarida ichki monologning lingvopragmatik xususiyatlarini tahlil qiladi. Tadqiqot ichki monologning qahramonlarning ruhiy kechinmalari, shaxsiy dunyosi va ijtimoiy muhit bilan o‘zaro aloqasini ifodalashdagi funksiyalariga e’tibor qaratadi. Badiiy matnlarda ichki monologning turli janrlarda – nasr, she’riyat, ertak va epistolyar ijodda – namoyon bo‘-lishi, uning strukturaviy va stilistik xususiyatlari, shuningdek, lingvistik va pragmatik vositalari ilmiy tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari ichki monologning qahramon psixologiyasini ochish va badiiy matnga epis-temik va afektiv qiymat berishdagi ahamiyatini ko‘rsatadi.

Kalit so'zlar: ichki monolog, lingvopragmatika, badiiy matn, ruhiy kechinmalar, shaxsiy dunyo, mo-dernizm, epistolyar ijod, metafora
РУССКИЙ

В данной статье анализируются лингвопрагматические особенности внутрен-него монолога в английских и узбекских художественных текстах. Исследование сосредоточено на функциях внутреннего монолога в выражении эмоциональных переживаний персонажей, их лично-го мира и взаимодействия с социальной средой. Рассматривается проявление внутреннего моноло-га в различных жанрах – прозе, поэзии, сказках и эпистолярном письме, а также его структурные и стилистические особенности, а также лингвистические и прагматические средства. Результаты показывают значимость внутреннего монолога для раскрытия психологии персонажей и при-дания литературному тексту эпистемической и аффективной ценности

Ключевые слова: внутренний монолог, лингвопрагматика, художественный текст, эмоци-ональные переживания, личный мир, модернизм, эпистолярное творчество, метафора.
ENGLISH

This article analyzes the linguopragmatic features of internal monologue in English and Uzbek literary texts. The study focuses on the functions of internal monologue in expressing the characters’ emotional experiences, personal world, and interaction with the social environment. The manifestation of internal monologue in different genres – prose, poetry, fairy tales, and epistolary writing – is examined, along with its structural and stylistic features, as well as linguistic and pragmatic tools. The findings demonstrate the significance of internal monologue in revealing the psychology of characters and in providing epistemic and affective value to the literary text.

Keywords: internal monologue, linguopragmatics, literary text, emotional experiences, personal world, modernism, epistolary writing, metaphor.

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Komilovich S.S. “Insoniy ehtiroslar zalvori” romanida psixologik tahlil va ichki monolog poetikasi Inter-national Conference on Scientific Research in Natural and Social Sciences. 2025, p. 186–192.
  2. Bunyodbek N. Modernizm adabiyotida insonning ichki dunyosi va ruhiy kechinmalari. Interdiscipline innovation and scientific research conference. 2024, t. 2, №.23, p. 22–25.
  3. Ergashevich J.O. O‘tkir Hoshimovning “ikki eshik orasi” asarida qahramonlar ichki dunyosi tahlili Но-вости образования: исследование в XXI веке. 2025, т. 4, №.39, c. 85–87.
  4. Shuhratovna O.E. She’riyatda inson ruhiyatining badiiy ifodasi (Usmon Azim she’riyati misolida). Con-ference of modern science & pedagogy. 2025, t. 1, №.6, c. 418–422.
  5. Jumаnаzаrovnа N.M. “Yosh Verterning iztiroblаri” romаnidа ichki monolog vа hissiy nutq. Modern edu-cation and development. 2026, 41-j, №.3, c. 260–266.
  6. Мамедова С.Я.. "Внутренний монолог в английской литературе". The Scientific Heritage, no. 90, 2022, pp. 89–92.
  7. Имаева Г.З.. "Своеобразие применения внутренних монологов в сказках". Вестник Башкирского университета, vol. 15, № 1, 2010, pp. 110–112.
  8. Ларина Татьяна Юрьевна, Кудряшов Игорь Александрович. "Модели внутреннего монолога в худо-жественном тексте". Гуманитарные и социальные науки, № 5, 2021, pp. 88–93.
← Songa qaytish