ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №2 · 2025 / Maqola
ILMIY AXBOROT

OLAMNING LISONIY MANZARASIDA LINGVOMADANIYAT VA ANTROPOTSENTRIK BIRLIKLARNING MOHIYATI

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Ilmiy tadqiqotda konseptosfera til birliklari va ma’nolar majmuyi bilan ifodalanadi. Konseptosfera tildagi alohida so‘zlar orqali ham ifodalanishi mumkin. Bunda biror konseptga xos bo‘lgan tushuncha va ma’nolarning maydoni yoki ularning majmui konseptosferani tashkil qilgan. Konsept va kon-septosfera terminlarining o‘xshash tomonlari ularning inson ongida paydo bo‘lib, biror-bir obrazni tas-virlashida ko‘rinadi. Binobarin, konseptosfera fikrlash in’ikosi sifatida hamda universal bir predmetga xos ramziy birliklarning majmuyi sifatida insonlarning axborot doirasini tashkil qilib, u til birliklari bo‘lgan so‘z, metafora, frazeologizmlar, sintaktik struktura kabilar orqali ifodalangan.

Kalit so'zlar: konsept, konseptosfera, olamning lisoniy manzarasi, lingvopragmatik, lingvokognitiv, antroposentrik birliklar.
РУССКИЙ

В языковом ландшафте мира концептосфера представлена совокупностью язы-ковых единиц и значений. Концептосферу можно выразить и через отдельные слова языка. В этом случае поле понятий и значений, свойственное понятию или их совокупности, образует концептос-феру. Сходные аспекты терминов концепт и концептосфера проявляются в том, как они появля-ются в сознании человека и описывают образ. Поэтому как отражение понятийного мышления и как совокупность характерных для универсального объекта символических единиц она образует круг информации людей и выражается через слова, метафоры, фразеологию, синтаксическую структуру.

Ключевые слова: концепт, концептосфера, языковой ландшафт мира, лингвопрагматика, лингвокогнитив, антропоцентрические единицы
ENGLISH

In the linguistic landscape of the world, the conceptual sphere is represented by a set of linguistic units and meanings. The conceptual sphere can also be expressed through individual words of the language. In this case, the field of concepts and meanings inherent to a concept or their set forms the conceptual sphere. Similar aspects of the terms concept and conceptual sphere are manifested in how they appear in human consciousness and describe an image. Therefore, as a reflection of conceptual thinking and as a set of symbolic units characteristic of a universal object, it forms a circle of people's information and is expressed through words, metaphors, phraseology, and syntactic structure.

Keywords: concept, conceptosphere, linguistic landscape of the world, linguopragmatic, linguocog-nitive, anthropocentric units.

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Ҳаитов А. “Тил – миллатнинг маънавий бойлиги”. “Халқ сўзи” газетаси. https://xs.uz/uzkr/post/til-millatningmanaviy-boyligi.
  2. Маҳмудов Н. Оламнинг лисоний манзараси ва сўз ўзлаштириш. “Ўзбек тили ва адабиёти”, 2015, 3. 3 – 10-бетлар
  3. Юлдашев А.Г. Оламни лисоний концептуаллаштириш. “Хорижий филология”, 2020, 4, 61–62-бет-лар.
  4. Воркачев С.Г. Лингвокультурология, языковая личность, концепт: становление антропоцентричес-кой парадигмы в языкознании. “Филологические науки”, Москва, 2001, № 1, c. 64.
  5. Маслова В.А. Лингвокультурология. М., “Acаdemia”, 2001, c. 17; Маҳмудов Н. Тилнинг мукаммал тадқиқи йўлларини излаб... “Ўзбек тили ва адабиёти, Тошкент, 2012, 5, 3–16-бетлар; Пименова М.В., Кондратье-ва О.Н. Концептуальные исследования. Введение. М., “Флинта”, 2014, c. 8.
← Songa qaytish