ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №3 · 2025 / Maqola
ILMIY AXBOROT

O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDA NISBAT KATEGORIYASINING MORFOLOGIK FARQLARI (ANIQ VA MAJHUL): YASALISHI VA TARJIMA

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Ushbu maqola, o‘zbek va ingliz tillarida aniq va majhul nisbatlarning morfologik shakllanishidagi farqlarni o‘rganadi, ikkala tilning grammatik tizimlari, lingvistik tuzilmalar va sintaktik mexanizmlariga e’tibor qaratadi. Ingliz tilining indoyevropa ildizlari va o‘zbek tilining turkiy ildizlari o‘r-tasidagi lingvistik farqlarni o‘rganish orqali, tadqiqot bu tillarning nisbat shakllanishi, yordamchi fe’llar va affikslarni qanday qo‘llashini chuqur tahlil qiladi. Ushbu taqqoslash tarjimadagi tillararo omillarning rolini hamda morfologik farqlarning til o‘rganish va lingvistika sohalaridagi ahamiyatini yoritadi

Kalit so'zlar: aniq nisbat, majhul nisbat, morfologik shakllanish, o‘zbek, ingliz, til oilalari, sintaktik tuzilmalar, yordamchi fe'llar, affikslar, tarjima, lingvistik tadqiqot.
РУССКИЙ

В данной статье рассматриваются различия в морфологическом образовании активного и пассивного залога в узбекском и английском языках, с акцентом на грамматические системы, лингвистические структуры и синтаксические механизмы, используемые в этих языках. Изучая различия между языковыми семьями, особенно индоевропейскими корнями английского язы-ка и тюркскими корнями узбекского языка, исследование углубляется в то, как эти языки обраба-тывают формирование залога, вспомогательные глаголы и аффиксы. Это сравнение также под-черкивает роль межъязыковых факторов в переводе и предоставляет взгляды на влияние этих морфологических различий на изучение языков и лингвистику.

Ключевые слова: активный залог, пассивный залог, морфологическое образование, узбекский, английский, языковые семьи, синтаксические структуры, вспомогательные глаголы, аффиксы, пе-ревод, лингвистическое исследование
ENGLISH

This article explores the differences in the morphological formation of active and pas-sive voices in Uzbek and English, focusing on the grammatical systems, linguistic structures, and syntactic mechanisms used in both languages. By examining the linguistic family differences, particularly the Indo-European roots of English and the Turkic roots of Uzbek, the study delves into how these languages handle voice formation, auxiliary verbs, and affixes. This comparison also highlights the role of cross-linguistic factors in translation and offers insights into the implications of these morphological distinctions in lan-guage learning and linguistics.

Keywords: active voice, passive voice, morphological formation, Uzbek, English, language families, syntactic structures, auxiliary verbs, affixes, translation, linguistic research.

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Givón, T. (1994). Voice and Inversion. In Syntax and Semantics 28: Thematic Structures, p. 35–56. Acade-mic Press.
  2. Hopper, P.J., & Thompson, S.A. (1980). Transitivity in Syntax. Language. 56(2), p. 251–299. https:// doi. org/ 10.2307/413078
  3. Levin, B., & Rappaport Hovav, M. (2005). Argument Realization. Cambridge University Press.
  4. Van Valin, R.D., & LaPolla, R.J. (1997). Syntax: Structure, Meaning, and Function. Cambridge University Press.
  5. Zolotova, E.A. (1991). Typology of Passive Constructions in Turkic Languages. Soviet Linguistics, 29(2), p. 12–33.
  6. Comrie, B. (1981). Language Universals and Linguistic Typology: Syntax and Morphology. University of Chicago Press
  7. Popov, M.V. (2009). The Formation of Passive Constructions in Turkic Languages: A Historical and Typological Approach. Linguistic Typology, 13(2), p. 123–150
  8. Givón, T. (1980). The Binding Hierarchy and the Passive Voice. In Studies in Language Universals (pp. 120–140). University of Chicago Press
  9. Dahl, Ö. (2000). The Passive in the Turkic Languages. Oxford Handbook of Linguistic Typology. Oxford University Press.
  10. Baerman, M. (2007). Morphology and Syntax. The Case of the Passive Voice. Cambridge University Press.
← Songa qaytish