QADIMGI INGLIZ TILIDA ISHLATILGAN “SĪÞIAN, SWENGAN, WEORPAN” FE’LLARI SEMANTIK TARAQQIYOTI
Ushbu tadqiqot qadimgi ingliz tilida ishlatilgan fe’llarning semantik rivojlanishini o‘r-ganishga bag‘ishlangan. Asosiy maqsad qadimgi ingliz tili davrida keng qo‘llanilgan fe’llarning lug‘aviy ma’nosi va funksional o‘zgarishlarini aniqlashdir. Tadqiqot jarayonida tarixiy-lingvistik yondashuv asosi-da qadimgi ingliz tilidagi matnlar, masalan, “Beovulf” asarida ishlatilgan misollar va boshqa yozma man-balar tahlil qilinadi. Ishning nazariy qismi semantik o‘zgarish turlarini, xususan, ma’no torayishi (narrow-wing), ma’no kengayishi (broadening), metaforik va metonimik o‘zgarishlarni tushuntiradi. Amaliy qismda esa qadimgi inglizcha fe’llarning bugungi ingliz tilida qanday rivojlanganligi, ayrim hollarda esa yo‘qolib ketganligi ko‘rsatiladi. Misol sifatida “sīþian, swengan, weorpan” kabi asosiy fe’llar tahlil qilinadi. Tadqiqot qadimgi ingliz tili va uning zamonaviy ingliz tiliga ta’siri haqida chuqurroq tushunchaga ega bo‘lishni xohlovchi filologlar, lingvistlar va til tarixchilari uchun foydalidir.
Данное исследование посвящено изучению семантического развития глаголов, употребляемых в древнеанглийском языке. Основная цель – определить лексическое значение и функциональные изменения глаголов, широко употреблявшихся в древнеанглийский период. В ходе исследования на основе историко-лингвистического подхода анализируются древнеанглийские тексты, такие, как примеры, использованные в «Беовульфе», и другие письменные источники. Тео-ретическая часть работы объясняет виды семантических изменений, в частности, сужение, рас-ширение, метафорические и метонимические изменения. В практической части показано, как древ-неанглийские глаголы развивались в современном английском языке, а в некоторых случаях исчезли. В качестве примера анализируются такие базовые глаголы, как «sīþian, swengan, weorpan». Иссле-дование будет полезно филологам, лингвистам и историкам языка, которые хотят глубже понять древнеанглийский язык и его влияние на современный английский язык.
This study is devoted to the study of the semantic development of verbs used in Old English. The main goal is to determine the lexical meaning and functional changes of verbs commonly used in the Old English period. The studios uses a historical-linguistic approach to the analysis of the Old English text, such as the examples used in Beowulf, and other written sources. The theoretical part of the work explains the types of semantic changes, in particular, narrowing, expansion, metaphorical and meto-nymic changes. The practical part shows how Old English verbs developed in modern English and in some cases disappeared. As an example, such basic verbs as “sīþian, swengan, weorpan” are analyzed. The study will be useful to philologists, linguists and language historians who want to gain a deeper under-standing of Old English and its influence on modern English
Foydalanilgan adabiyotlar
- Fanego T.K. Motion events in English. The emergence and diachrony of manner salience from Old English to Late Modern English. Folia Linguistica Historica, 2012, 250 p.
- Filipović L.M., Kasia M.J. Space and time in languages and cultures. Amsterdam: John Benjamins, 2012, 550 p.
- Goldberg A.E. Constructions at work. The nature of generalization in language. Oxford: Oxford University Press, 2006, 350 p.
- Huber J.P. Caused- motion verbs in the Middle English intransitive motion construction. 2013, 265 p.
- Bosworth T., Joseph B., Northcote T. An Anglo-Saxon dictionary. Oxford: Oxford University Press, 1882, 2450 p.
- Niles J.D. Compound diction and the style of Beowulf. English Studies 62(6). 1981, 483 p