ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №3 · 2025 / Maqola
ILMIY AXBOROT

QORAQALPOQ TILIDA POLIPREDIKATIV ARALASH GAPLAR: SINTAKTIK TAHLIL VA STRUKTURASI

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Polipredikativ aralash gaplar qoraqalpoq tilining grammatik qurilishida muhim aha-miyatga ega bo‘lib, gaplarda ekspressivlik va ko‘p ma’nolilikni ta’minlaydi. Ushbu maqolada qoraqalpoq tilida polipredikativ aralash gaplarning shakllanish xususiyatlari, shuningdek, ularning murakkab seman-tik munosabatlarni ifodalashdagi funksional roli ko‘rib chiqiladi. Asosiy e’tibor qo‘shma gaplar va er-gashgan qo‘shma gaplar o‘rtasidagi farqlarga, shuningdek, bu tuzilmalarning aralash gaplar doirasidagi o‘zaro ta’siriga qaratilgan. Tavsif ushbu til birliklarini o‘rganishning tarixiy jihatlari va zamonaviy yonda-shuvlarini qamrab oladi, shuningdek, ularning og‘zaki va yozma nutqda qo‘llanilishiga oid misollarni tah-lil qiladi.

Kalit so'zlar: polipredikativ gaplar, qoraqalpoq tili, bog‘langan qo‘shma gaplar, ergashgan qo‘sh-ma gaplar, aralash gaplar, sintaksis, grammatika, tadqiqot
РУССКИЙ

Полипредикативные смешанные предложения играют важную роль в грам-ма-тической структуре каракалпакского языка, обеспечивая выразительность и многозначность в высказываниях. В данной статье рассматриваются особенности формирования полипредикатив-ных смешанных предложений в каракалпакском языке, а также их функциональная роль в передаче сложных смысловых отношений. Основное внимание уделяется различиям между сложносочинён-ными и сложноподчинёнными предложениями, а также взаимодействию этих конструкций в рамках смешанных предложений. Описание охватывает исторические аспекты и современные подходы к изучению этих языковых конструкций, а также анализирует примеры их использования в устной и письменной речи.

Ключевые слова: полипредикативные предложения, каракалпакский язык, сложносочинён-ные предложения, сложноподчинённые предложения, смешанные предложения, синтаксис, грам-матика, исследование.
ENGLISH

Polypredicative mixed sentences play a crucial role in the grammatical structure of the Karakalpak language, providing expressiveness and multiple meanings in utterances. This article examines the characteristics of polypredicative mixed sentence formation in the Karakalpak language, as well as their functional role in conveying complex semantic relationships. The main focus is on the distinctions between compound and complex sentences, as well as the interaction of these constructions within mixed sentences. The description encompasses historical aspects and contemporary approaches to studying these linguistic constructions, and analyzes examples of their usage in both spoken and written discourse

Keywords: polypredicative sentences, karakalpak language, compound sentences, complex senten-ces, mixed sentences, syntax, grammar, research

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Валгина Н.С. Современный русский язык. Синтаксис, учебник, 4-е изд., испр., М., 2003.
  2. Калашникова Г.Ф. Многокомпонентное сложное предложения в современном русском языке. Харь-ков, “Вища школа”, 1979.
  3. Валгина Н.С. Современный русский язык. Синтаксис, учебник, 4-е изд., испр., М., 2003
  4. Aльниязов А. Ҳозирги қорақалпоқ тилидаги боғланган қўшма гапларнинг функционал-семантик таҳлили. Фил. фан. докт. автореф., Нукус, 2020
  5. Ғуломов А., Асқарова M. Хозирги ўзбек адабий тили. Синтаксис. Тошкент, «Ӯқитувчи», 1987.
  6. Нажимов А. Ҳәзирги қарақалпақ тили. Синтаксис. Нѳкис, «Қарақалпақстан», 1990
← Songa qaytish