SHARQ VA G‘ARB FALSAFASIDA MILLIY O‘ZLIK VA UNIVERSALLIK: MODERNIZATSIYA JARAYONIDAGI ZIDDIYATLAR
Ushbu maqolada Sharq va G‘arb falsafasida milliylik va universalizm tushunchalari-ning shakllanishi hamda ularning modernizatsiya va globallashuv jarayonidagi qarama-qarshiliklari tahlil qilinadi. Tadqiqotda Sharq falsafasining axloqiy-ma’naviy qadriyatlarga, madaniy an’analarga tayanishi va G‘arb falsafasining ratsionalizm hamda umuminsoniy qonuniyatlarga asoslanganligi qiyosiy jihatdan yoritiladi. Shuningdek, milliy o‘zlikni saqlash va universal qadriyatlarni qabul qilish o‘rtasidagi muvoza-nat muammosi, uning jamiyat barqarorligi, yoshlar ongiga ta’siri va ma’naviy xavfsizlik bilan bog‘liq ji-hatlari ochib beriladi. Maqola modernizatsiya jarayonida milliy va umuminsoniy qadriyatlarni uyg‘unlash-tirish zaruratini falsafiy jihatdan asoslashga qaratilgan.
В данной статье анализируется формирование понятий национальной идентич-ности и универсализма в восточной и западной философии, а также рассматриваются их проти-воречия в контексте модернизации и глобализации. В исследовании проводится сравнительный анализ восточной философии, основанной на нравственных, духовных ценностях и культурных традициях, и западной философии, акцентирующей внимание на рационализме и универсальных принципах. Особое внимание уделяется проблеме соотношения национальной идентичности и уни-версальных ценностей, а также их влиянию на социальную стабильность, сознание молодежи и духовную безопасность. Целью статьи является философское обоснование необходимости гармо-низации национального наследия с общечеловеческими ценностями в процессе модернизации.
This article analyzes the formation of the concepts of national identity and universalism in Eastern and Western philosophy and examines their contradictions in the context of modernization and globalization. The study provides a comparative analysis of Eastern philosophy, which is based on moral, spiritual values and cultural traditions, and Western philosophy, which emphasizes rationalism and universal principles. Special attention is paid to the problem of balancing national identity and universal values, as well as its impact on social stability, youth consciousness, and spiritual security. The article aims to philosophically justify the necessity of harmonizing national heritage with universal human values in the process of modernization.
Foydalanilgan adabiyotlar
- Ergashev D. Falsafa nazariyasi. Toshkent, “O‘zbekiston”, 2020, 23–27-varaqlar
- Forobiy A.N. (1993). Fozil shahar aholisi haqida. Toshkent, “Fan”.
- Ibn Sino. A. (1996). Tib qonunlari. Toshkent, “Fan
- Mirziyoyev Sh.M. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti nutqi. Toshkent, “O‘zbekiston”, 2023, 5–6-betlar.
- Abdullayev R. Sharq falsafasi va milliy qadriyatlar. Toshkent, “O‘zbekiston”, 2021, 45–48-betlar.
- Karimov A. O‘zbek falsafiy merosi, Samarqand, 2019, 12–16-betlar.
- Diogen Layertskiy. Yunon falsafasi tarixi. “Athena”, 200, 55–57-betlar.