ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
O'zbekcha Русский English
Arxiv / №1 · 2026 / Maqola
ILMIY AXBOROT

SUV OMBORLARIDA SUV ZAXIRALARIDAN OQILONA FOYDALANISH UCHUN ZAMONAVIY AXBOROT TIZIMLARINING AHAMIYATI

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Ushbu maqolada suv omborlarida suv zaxiralaridan oqilona foydalanish masalalari, zamonaviy axborot tizimlari yordamida monitoring va prognozlash usullari, shuningdek, sun’iy intellekt asosidagi boshqaruv modellarining amaliy ahamiyati keng yoritilgan. Tadqiqotda O‘zbekiston suv ombor-lari misolida suv resurslarini samarali boshqarish yo‘llari tahlil qilinib, avtomatlashtirilgan axborot tizim-larini qo‘llash orqali suvdan foydalanish samaradorligini oshirish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan.

Kalit so'zlar: suv ombori, suv zaxiralari, monitoring, axborot tizimi, sun’iy intellekt, prognozlash, SCADA, GIS, suv resurslari.
РУССКИЙ

В данной статье широко освещаются вопросы рационального использования водных запасов в водохранилищах, методы мониторинга и прогнозирования с применением совре-менных информационных систем, а также практическая значимость моделей управления на осно-ве искусственного интеллекта. В исследовании на примере водохранилищ Узбекистана проанализи-рованы пути эффективного управления водными ресурсами и рассмотрены возможности повыше-ния эффективности водопользования за счет внедрения автоматизированных информационных систем.

Ключевые слова: водохранилище, водные запасы, мониторинг, информационная система, искусственный интеллект, прогнозирование, SCADA, GIS, водные ресурсы.
ENGLISH

This article extensively discusses the issues of rational use of water reserves in reser-voirs, monitoring and forecasting methods using modern information systems, as well as the practical significance of artificial intelligence–based management models. The study analyzes ways to effectively manage water resources using the example of reservoirs in Uzbekistan and examines the possibilities of increasing water use efficiency through the application of automated information systems.

Keywords: reservoir, water reserves, monitoring, information system, artificial intelligence, forecasting, SCADA, GIS, water resources
Maqola · PDF
PDF yuklab olish Yangi oynada ochish

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 1-apreldagi “Suv resurslaridan foydalanish samarador-ligini oshirish bo‘yicha kechiktirib bo‘lmaydigan chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi qarori.
  2. PQ-107-sonli Raffaele Giuseppe Cestari, Andrea Castelletti, Simone Formentin Scenario-based Model Predictive Control of Water Reservoir Systems. 2023.
  3. Rixin Wu, Ran Wang, Jie Hao, Qiang Wu, Ping Wang Multiobjective Hydropower Reservoir Operation Optimization with Transformer-Based Deep Reinforcement Learning. 2022 (12–45).
  4. Jiang J., Conrath D. (1997). Semantic Similarity Based on Corpus Statistics and Lexical Taxonomy. In Proceedings of the International Conference on Research in Computational Linguistics (ROCLING X), p. 19–33).
  5. A.Oteniyozov, E.Holikov. Concepts of hydro geological objects on the construction of the macro mode of a multistage process.
  6. M.Yakubov, T.A.Xujakulov. Conference from 190–191. “Aral Sea” Materials for international scientific and practical conference from 188-190.
  7. Rozanov N.P. Gidrotexnika inshootlari (rus tilida). M., 1985.
  8. Bakiev M.R., Yangiyev A.A., Qodirov O. Gidrotexnika inshootlari. T., 2002
  9. Bakiyev M.R., Nosirov B.Sh., Xo‘jaqulov R.T. Gidrotexnika inshootlari. Texnologiyalar integratsiyasi 2007, 2, 200–240-betlar.
  10. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 7-maydagi “Suv xo‘jaligida zamonaviy boshqaruv tizi-mini joriy qilish va rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlarini belgilash to‘g‘risida”gi. PF-74-famoni
← Songa qaytish