ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №3 · 2025 / Maqola
13.00.00 – PEDAGOGIKA FANLARI

BOSHLANG‘ICH SINF O‘QITUVCHILARIGA MATEMATIKA DARSIDA KENG QO‘LLANILADIGAN KOMMUTATIVLIK, ASSOTSIATIVLIK VA DISTRIBUTIVLIK QONUNLARINI O‘RGATISH METODI

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Boshlang‘ich sinf o‘qituvchilariga kommutativlik, assotsiativlik va distributivlik amal-lar qonunlarini tushuntirishning sodda talqinini keltirish, ayirish amalini qo‘shish amali orqali tasniflash-ni tushuntirish, har qanday sonni nolga bo‘lib bo‘lmasligi shartini sodda misollar yordamida isbotlab tu-shuntirish mumkinligini ko‘rsatish. Qiziqarli jadval yordamida o‘quvchida shakillanishi kerak bo‘lgan qo‘-shishning kommutativligi, bir sonni ikkita qo‘shiluvchi yig‘indisi orqali ifodalanishini va ayirma bilan yi-g‘indi orasidagi bog‘lanishlarni o‘rgatish. Bundan tashqari, ko‘paytirishning kommutativlik va distribute-velik qonunlarini misollar yordamida o‘quvchiga qanday yetkazish mumkinligini tushuntirish.

Kalit so'zlar: yig‘indi, ayirma, ko‘paytma, bo‘linma, kommutativ, assotsiativ, distributiv.
РУССКИЙ

Задача статьи–донести до учителей начальной школы простую интерпрета-цию объяснения законов коммутативных, ассоциативных и распределительных операций, пояс-нить классификацию операций вычитания и операций сложения, показать, что любое число не мо-жет делиться на ноль. Все это объяснено на конкретных примерах. Показано, как с помощью ин-тересной таблицы можно научить школьника коммутативности сложения, представлению числа суммой двух слагаемых, связям вычитания и сложения. Кроме того, на примерах можно объяс-нить, как донести до ученика коммутативные и распределительные законы умножения.

Ключевые слова: сложение, вычитание, умножение, деление, коммутативное, ассоциатив-ное, распределительное.
ENGLISH

Bringing a simple interpretation of explaining the laws of commutative, associativity and distributive operations to elementary school teachers. To explain the classification of the subtraction operation by the addition operation, to show that any number cannot be divided by zero can be proved and explained using concrete examples. With the help of an interesting table, to teach the student the commu-tativeness of addition, the representation of a number by the sum of two addends, and the connections between subtraction and addition. In addition, explaining how the commutative and distributive laws of multiplication can be conveyed to the student with the help of examples.

Keywords: addition, subtraction, multiplication, division, commutative, associative, distributive.

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. V.G.Boltyanskiy, G.G.Levitas. “Hujumda matematika”. T., “Yosh gvardiya” nashriyoti, 1983.
  2. “Fizika matematika va informatika”, ilmiy-uslubiy jurnal, 4-son, T., “Sharq”, 2010.
  3. O.Разумовская. «Математика для младших школьников. 1–4 классы”, № 3, FGOS, 2018.
  4. Shell Education. “180 Days of Math for Fifth Grade”. Publishing, 2011.
← Songa qaytish