ILMIY DISKURSDA PERSUAZIVLIKNI IFODALOVCHI LINGVISTIK VOSITALAR
Mazkur maqolada ilmiy diskursda persuazivlikni ifodalovchi asosiy lingvistik vosita-lar tahlil qilinadi. Ilmiy matnlarda persuazivlikning obyektivlik tamoyili bilan uyg‘unlashgan holda namo-yon bo‘lishi, muallifning ilmiy pozitsiyasini asoslashda modal birliklar, argumentativ bog‘lovchilar, enon-siativ vositalar, inkor shakllari, ilmiy etos va intertekstual vositalarning o'rni yoritiladi. Tadqiqotda J. Swalesning CARS modeli hamda O.Dyukro va J.-C.Anscombrning argumentatsiya nazariyasiga tayanilib, fransuz va o‘zbek ilmiy diskursida qo‘llaniladigan persuaziv birliklarning lingvopragmatik xususiyatlari qiyosiy tahlil qilinadi.
В статье рассматриваются основные лингвистические средства выражения персуазивности в научном дискурсе. Анализируется взаимодействие объективности научного изло-жения и языковых механизмов убеждения, а также роль модальных средств, аргументативных коннекторов, энонсиативных единиц, отрицательных конструкций, научного этоса и интертекст-уальности в формировании авторской позиции. Исследование основано на модели CARS Дж. Суэйлза и теории аргументации О.Дюкро и Ж.-К.Анскомбра. На материале французского и уз-бекского научного дискурса проводится сопоставительный лингвопрагматический анализ персу-азивных средств.
This article examines the main linguistic means of expressing persuasion in scientific discourse. It analyzes how persuasive strategies coexist with the principle of objectivity in academic writing and explores the role of modal markers, argumentative connectors, enunciative units, negative constru-ctions, scientific ethos, and intertextuality in constructing the author's position. The study is based on J. Swales' CARS model and the argumentation theory developed by O. Ducrot and J.-C. Anscombre. A comparative linguopragmatic analysis of persuasive devices used in French and Uzbek scientific discourse is conducted.
Foydalanilgan adabiyotlar
- Anscombre J.-C., O.Ducrot. 1977, Deux mais en français? Lingua 43, p. 23–40.
- Amossy R. L’argumentation dans le discours. Paris, 2021.
- Abduganiyeva Z.A. Ilmiy diskursning o‘ziga xos xususiyatlari. Unique features of scientific discourse. SCIENCEPROBLEMS.UZ-“Ижтимоий-гуманитар фанларнинг долзарб муаммолари” №10(4), 2024, 202–205-bet.
- Ducrot O. Les modificateurs déréalisants. Journal of Pragmatics, 24/1–2, 1995, p. 145–165.
- Swales J. 1990. Genre Analysis: English in Academic and Research Settings. Cambridge, Cambridge University Press, p. 141.
- Kocourek R. 1991 [1982]. La langue française de la technique et de la science. Vers une linguistique de la langue savante (2e éd. augmentée). Wiesbaden/Paris, Brandstetter Verlag.