ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №8 · 2026 / Maqola
10.00.00 – FILOLOGIYA FANLARI

ILMIY DISKURSDA PERSUAZIVLIKNI IFODALOVCHI LINGVISTIK VOSITALAR

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Mazkur maqolada ilmiy diskursda persuazivlikni ifodalovchi asosiy lingvistik vosita-lar tahlil qilinadi. Ilmiy matnlarda persuazivlikning obyektivlik tamoyili bilan uyg‘unlashgan holda namo-yon bo‘lishi, muallifning ilmiy pozitsiyasini asoslashda modal birliklar, argumentativ bog‘lovchilar, enon-siativ vositalar, inkor shakllari, ilmiy etos va intertekstual vositalarning o'rni yoritiladi. Tadqiqotda J. Swalesning CARS modeli hamda O.Dyukro va J.-C.Anscombrning argumentatsiya nazariyasiga tayanilib, fransuz va o‘zbek ilmiy diskursida qo‘llaniladigan persuaziv birliklarning lingvopragmatik xususiyatlari qiyosiy tahlil qilinadi.

Kalit so'zlar: : ilmiy diskurs, persuazivlik, lingvistik vositalar, argumentatsiya, modal birliklar, argu-mentativ bog‘lovchilar, enonsiatsiya, inkor shakllari, ilmiy etos, CARS modeli, lingvopragmatika, fransuz tili, o‘zbek tili.
РУССКИЙ

В статье рассматриваются основные лингвистические средства выражения персуазивности в научном дискурсе. Анализируется взаимодействие объективности научного изло-жения и языковых механизмов убеждения, а также роль модальных средств, аргументативных коннекторов, энонсиативных единиц, отрицательных конструкций, научного этоса и интертекст-уальности в формировании авторской позиции. Исследование основано на модели CARS Дж. Суэйлза и теории аргументации О.Дюкро и Ж.-К.Анскомбра. На материале французского и уз-бекского научного дискурса проводится сопоставительный лингвопрагматический анализ персу-азивных средств.

Ключевые слова: научный дискурс, персуазивность, лингвистические средства, аргумента-ция, модальность, аргументативные коннекторы, энонсиация, отрицание, научный этос, модель CARS, лингвопрагматика, французский язык, узбекский язык.
ENGLISH

This article examines the main linguistic means of expressing persuasion in scientific discourse. It analyzes how persuasive strategies coexist with the principle of objectivity in academic writing and explores the role of modal markers, argumentative connectors, enunciative units, negative constru-ctions, scientific ethos, and intertextuality in constructing the author's position. The study is based on J. Swales' CARS model and the argumentation theory developed by O. Ducrot and J.-C. Anscombre. A comparative linguopragmatic analysis of persuasive devices used in French and Uzbek scientific discourse is conducted.

Keywords: scientific discourse, persuasion, linguistic means, argumentation, modality, argument-tative connectors, enunciation, negation, scientific ethos, CARS model, linguopragmatics, French lan-guage, Uzbek language.

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Anscombre J.-C., O.Ducrot. 1977, Deux mais en français? Lingua 43, p. 23–40.
  2. Amossy R. L’argumentation dans le discours. Paris, 2021.
  3. Abduganiyeva Z.A. Ilmiy diskursning o‘ziga xos xususiyatlari. Unique features of scientific discourse. SCIENCEPROBLEMS.UZ-“Ижтимоий-гуманитар фанларнинг долзарб муаммолари” №10(4), 2024, 202–205-bet.
  4. Ducrot O. Les modificateurs déréalisants. Journal of Pragmatics, 24/1–2, 1995, p. 145–165.
  5. Swales J. 1990. Genre Analysis: English in Academic and Research Settings. Cambridge, Cambridge University Press, p. 141.
  6. Kocourek R. 1991 [1982]. La langue française de la technique et de la science. Vers une linguistique de la langue savante (2e éd. augmentée). Wiesbaden/Paris, Brandstetter Verlag.
← Songa qaytish