ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №8 · 2026 / Maqola
10.00.00 – FILOLOGIYA FANLARI

INGLIZ VA O‘ZBEK ADABIYOTIDA DINIY-ARXETIPIK OBRAZLARNING NAZARIY ASOSLARI VA TIPOLOGIK XUSUSIYATLARI

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek adabiyotida uchraydigan diniy-arxetipik obrazlar-ning nazariy asoslari hamda tipologik xususiyatlari qiyosiy adabiyotshunoslik nuqtayi nazaridan tadqiq etiladi. Maqolada diniy-arxetipik obrazlarning badiiy matndagi semantik, ramziy va estetik funksiyalari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, diniy-arxetipik obrazlar jahon xalqlari badiiy tafak-kurida shakllangan universal modellar bo‘lib, ayni paytda har bir milliy adabiyotning tarixiy, diniy va ma-daniy tajribasi asosida o‘ziga xos poetik xususiyat kasb etadi.

Kalit so'zlar: arxetip, diniy obraz, diniy-arxetipik obraz, qiyosiy adabiyotshunoslik, mifopoetika, Jung, Frye, ingliz adabiyoti, o‘zbek adabiyoti, tipologiya, ramz.
РУССКИЙ

В данной статье с позиций сравнительного литературоведения исследуются теоретические основы и типологические особенности религиозно-архетипических образов в ан-глийской и узбекской литературе. Анализируются семантические, символические и эстетические функции религиозно-архетипических образов в художественном тексте. Результаты исследова-ния показывают, что религиозно-архетипические образы представляют собой универсальные мо-дели, сформировавшиеся в художественном мышлении народов мира, и вместе с тем приобрета-ют своеобразные поэтические особенности под влиянием исторического, религиозного и культур-ного опыта каждой национальной литературы.

Ключевые слова: архетип, религиозный образ, религиозно-архетипический образ, сравни-тельное литературоведение, мифопоэтика, Юнг, Фрай, английская литература, узбекская литера-тура, типология, символ.
ENGLISH

This article examines the theoretical foundations and typological features of religious-archetypal images in English and Uzbek literature from the perspective of comparative literary studies. It analyzes the semantic, symbolic, and aesthetic functions of religious-archetypal images in literary texts. The findings demonstrate that religious-archetypal images constitute universal models shaped within the artistic consciousness of the peoples of the world, while at the same time acquiring distinctive poetic characteristics under the influence of the historical, religious, and cultural experience of each national literature.

Keywords: archetype, religious image, religious-archetypal image, comparative literary studies, mythopoetics, Jung, Frye, English literature, Uzbek literature, typology, symbol.

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Jung C. G. The Archetypes and the Collective Unconscious. Princeton: Princeton University Press, 1969. – 451 p.
  2. Milton J. Paradise Lost. London, Penguin Classics, 2003, 480 p.
  3. Lewis C.S. The Chronicles of Narnia. London, HarperCollins, 2001, 767 p
  4. Tolkien J.R.R. The Lord of the Rings. London, HarperCollins, 2007, 1216 p.
  5. Campbell J. The Hero with a Thousand Faces. Princeton: Princeton University Press, 2004, 416 p.
  6. Rabg‘uziy. Qisasi Rabg‘uziy. Toshkent, “Yozuvchi”, 1990, 544-bet.
  7. Navoiy A. Hayrat ul-abror. Toshkent, G‘afur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyoti, 1989, 256 bet.
  8. Komilov N. Tasavvuf. Toshkent, “Movarounnahr”, 2009, 448-bet.
← Songa qaytish