ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №8 · 2026 / Maqola
10.00.00 – FILOLOGIYA FANLARI

INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA “TAOM” KOMPONENTLI MAQOLLARDA KO‘CHMA MA’NONING IFODALANISHI

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Maqolada ingliz va o‘zbek tillaridagi “taom” komponentli maqollarning semantik-pragmatik xususiyatlari qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida taom nomlari ishtirok etgan maqollarda ko‘chma ma’noning yuzaga kelish mexanizmlari, ularning lingvomadaniy asoslari hamda xalq dunyoqa-rashini aks ettirishdagi o‘rni o‘rganildi.

Kalit so'zlar: maqol, taom komponenti, ko‘chma ma’no, metafora, lingvomadaniyat, qiyosiy tahlil, paremiologiya.
РУССКИЙ

. В данной статье проводится сопоставительный анализ пословиц английского и узбекского языков, содержащих компонент «еда». Исследуются семантико-прагматические осо-бенности таких пословиц, механизмы формирования переносного значения, а также их лингво-культурная специфика. Результаты исследования показывают, что пищевые образы в обоих язы-ках выступают концептуальными метафорами, выражающими трудолюбие, терпение, бережли-вость, единство и нравственные ценности. Кроме того, пословицы отражают национально-куль-турные особенности народов.

Ключевые слова: пословица, пищевой компонент, переносное значение, метафора, лингво-культура, сопоставительный анализ, паремиология.
ENGLISH

This article examines the figurative meanings of “food” related proverbs in English and Uzbek from a comparative perspective. The study focuses on the semantic and pragmatic features of proverbs containing food components and investigates the mechanisms through which figurative meanings are created.

Keywords: proverb, food component, figurative meaning, metaphor, linguaculture, comparative analysis, paremiology.

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Lakoff G., Johnson M. Metaphors We Live By. Chicago, University of Chicago Press, 1980.
  2. Mieder W. Proverbs: A Handbook. Westport, Greenwood Press, 2004.
  3. Пермяков Г. Л. Основы структурной паремиологии. — Москва: Наука, 1988.
  4. Mahmudov N. Til va madaniyat. Toshkent, “Ma’naviyat”, 2013.
  5. Dundes A. On the Structure of the Proverb. Proverbium, 1975.
  6. Majidova R.U., Akramova M.U. Anthropocentric proverbs and their functions. Semantic classification of English and Uzbek anthropocentric proverbs. Scholar, 2(2), 2024, p. 174–178.
  7. Khurramova G. Phraseological units, proverbs as means of verbalizing concept “Friendship”. Экономика и социум-научное электроное издание № 129910-1, 2021, c .274–277.
  8. Toraboyeva S.Z. Ingliz va o`zbek tillarida “do‘st” konseptining sotsial o‘ziga xosligi. Journal of new cen-tral innovations, vol.7, Issue4, 2022, p. 95–99.
  9. Raimova N.O. Expression of gender characteristics in anthropocentric proverbs. XXI asrda innovatsion texnologiyalar, fan va ta`lim taraqqiyotidagi dolzarb muammolar nomli Respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi, 1(8), Nukus, 2023, 106–108-betlar.
  10. Davronova M.I. O‘zbek maqollarida milliy taomlar ifodasi. Globallashuv davrida turkologiya rivoji masalari va ta’lim mavzusidagi ilmiy amaliy konferensiya, 23–24-aprel 2025-yil.
← Songa qaytish