INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA TEGINISH SEZGISI BILAN BOG‘LIQ LEKSEMALARNING KOGNITIV VA LINGVOMADANIY XUSUSIYATLARI
Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek tillarida teginish (taktil) sezgisini ifodalovchi lekse-malar lingvokognitiv va lingvokulturologik yondashuv asosida tahlil qilinadi. Teginish sezgisi insonning borliqni idrok etishida muhim o‘rin tutib, til orqali nafaqat jismoniy hissiyotlar, balki emotsional va ma-daniy ma’nolarni ham ifodalaydi. Tadqiqotda ikki til materiallari qiyosiy jihatdan o‘rganilib, umimiy va milliy-madaniy xususiyatlar aniqlanadi
В статье проводится анализ лексем, репрезентирующих осязательное (так-тильное) восприятие в английском и узбекском языках, с позиций лингвокогнитивного и лингвокуль-турологического подходов. Осязание рассматривается как одна из ключевых форм чувственного познания действительности, посредством которой язык отражает не только физические ощуще-ния, но и эмоционально-оценочные и культурно обусловленные смыслы. В рамках исследования осу-ществляется сопоставительный анализ языкового материала двух языков, в результате чего вы-являются как универсальные, так и национально-культурные особенности.
The article presents an analysis of lexemes representing tactile perception in the English and Uzbek languages from linguocognitive and linguocultural perspectives. The sense of touch is viewed as a fundamental mode of human perception of reality, through which language conveys not only physical sensations but also emotionally evaluative and culturally conditioned meanings. The study employs a comparative analysis of linguistic material from both languages, identifying both universal and national-cultural features.
Foydalanilgan adabiyotlar
- M.Qoriyev. Qiz uzatib borganda. Toshkent: Yosh gvardiya, 1976. 67-bet.
- M.Yusuf. Osmonimga olib ketaman. Toshkent: Sharq, 1998. 63-bet.
- A.Qodiriy. O‘tkan kunlar. Toshkent, G‘afur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyoti, 1988. 78-bet.
- A.Qodoriy. Mehrobdan chayon. Toshkent. G‘afur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyoti, 1987. 55-bet.
- Bo‘ronov J. Ingliz va o‘zbek tillari qiyosiy grammatikasi. Toshkent, “O‘qituvchi”, 1973, 283-bet.
- Ella Gonzales. Fort Worth Star-Telegram, 21 Feb. 2024.
- I.Rahim. Chin muhabbat. Toshkent, Yosh gvardiya, 1975. 87-bet.
- I.Rahimov. “Barno”. Toshkent, G‘afur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyoti, 1973.
- John Sass. “Field & Stream”, 3 Aug. 2023
- Laura Zornosa. TIME, 18 Oct. 2023.