MORFOLOGIK VOSITALARNING PERSUAZIV VAZIFASI
Ushbu maqolada persuazivlik (ishontirish) maydonining yadroviy qismi hisoblangan morfologik vositalarning pragmatik va diskursiv vazifalari o‘zbek va nemis tillari qiyosiy aspektida tadqiq etilgan. Ishda epistemik va deontik modallik ko‘rsatkichlari, yuklamalar, buyruq hamda shart mayllari, shuningdek, shaxs-son va olmoshlarning matnda tinglovchi yoki o‘quvchiga ta’sir o‘tkazish, da’voni ku-chaytirish yoki yumshatish strategiyalaridagi o‘rni lisoniy dalillar orqali ochib berilgan. Tillarning struk-turaviy farqlariga qaramay, ularning funksional jihatdan yaqinligi hamda argumentativ operatorlik tabiati aniqlangan.
В данной статье рассматриваются прагматические и дискурсивные функции морфологических средств, считающихся ядром поля убеждения, в сравнительном аспекте узбек-ского и немецкого языков. Работа раскрывает роль эпистемических и деонтических индикаторов модальности, нагрузок, императивных и условных наклонений, а также лицевого числа и место-имений в стратегиях воздействия на слушателя или читателя в тексте, усиления или смягчения утверждения посредством лингвистических аргументов. Несмотря на структурные различия язы-ков, выявляется их функциональная близость и природа аргументативных операторов.
This article examines the pragmatic and discursive functions of morphological devices, considered the core of persuasion, in a comparative study of the Uzbek and German languages. The paper explores the role of epistemic and deontic indicators of modality, stress, imperative and conditional moods, as well as personal number and pronouns, in strategies for influencing the listener or reader in a text, strengthening or softening assertions through linguistic arguments. Despite the structural differences between the languages, their functional similarities and the nature of their argumentative operators are revealed.
Foydalanilgan adabiyotlar
- Nurmonov A., Mahmudov N. va b. O‘zbek tilining mazmuniy sintaksisi. Toshkent, “Fan”, 1992.
- Helbig G., Buscha J. Deutsche Grammatik: Ein Handbuch für den Ausländerunterricht. Langenscheidt, 2001.
- Larina T.V. Kategoriya flourishes va ingliz muloqot madaniyati. Moskva,“Языки славянских культур“, 2003.
- Cho‘lpon Abdulhamid. Kecha va kunduz. Toshkent, „Sharq“, 2000
- Schlink, Bernhard. Der Vorleser. Zürich, Diogenes Verlag, 1995
- Thurmair Maria. Modalpartikeln und ihre Kombinationen. Tübingen, Niemeyer, 1989.
- Anscombre Jean-Claude, Ducrot Oswald. L’argumentation dans la langue. Bruxelles, Mardaga, 1983
- Hyland Ken. Disciplinary Discourses: Social Interactions in Academic Writing. Michigan University Press, 2000.