ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №2 · 2026 / Maqola
ILMIY AXBOROT

O‘ZBEK-INGLIZ TARJIMASIDA DOMESTIKATSIYA TARJIMA STRATEGIYASI SIFATIDA

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Tarjima tillar va madaniyatlar o‘rtasidagi muloqotda muhim o‘rin tutadi, ayniqsa o‘z-bek va ingliz kabi lingvistik hamda madaniy jihatdan uzoq tillar o‘rtasida. Ushbu maqolada o‘zbek-ingliz tarjimasida domestikatsiya tarjima strategiyasi sifatida tahlil qilinib, maqol, ibora, metafora va madaniy birliklarning moslashtirilishi ko‘rib chiqiladi. Yigirma badiiy, mediatekst va ta’limiy matnning sifatli tahlili domestikatsiyaning o‘qilish qulayligi va tushunarlilikka ta’sirini aniqlaydi. Natijalar domestikatsiya matn-ni yanada tushunarli qilishini ko‘rsatadi, biroq ayrim uslubiy va madaniy jihatlar qisqarishi mumkin.

Kalit so'zlar: tarjima nazariyasi, domestikatsiya, o‘zbek–ingliz tarjimasi, madaniy moslashtirish, di-namik ekvivalentlik, tarjimon roli, o‘qilish qulayligi, maqsadli auditoriya.
РУССКИЙ

Перевод является важным средством межкультурной коммуникации, особенно между лингвистически и культурно удалёнными языками, такими как узбекский и английский. В статье рассматривается доместикация как переводческая стратегия в узбекско-английском пе-реводе с акцентом на адаптацию пословиц, идиом, метафор и культурно обусловленных реалий. На основе качественного анализа двадцати художественных, медийных и учебных текстов оцени-вается влияние доместикации на читабельность, плавность и передачу культурного содержания. Результаты показывают, что доместикация повышает понятность текста, хотя отдельные стилистические и культурные нюансы могут утрачиватьcя.

Ключевые слова: теория перевода, доместикация, узбекско-английский перевод, культурная адаптация, динамическая эквивалентность, роль переводчика, читабельность, целевая аудитория
ENGLISH

Translation is essential for cross-cultural communication, particularly between lin-guistically and culturally distant languages such as Uzbek and English. This article explores domestication as a translation strategy in Uzbek–English translation, focusing on the adaptation of proverbs, idioms, metaphors, and culturally specific references. A qualitative analysis of twenty literary, media, and educa-tional texts examines the impact of domestication on readability, fluency, and cultural representation. The findings indicate that domestication improves accessibility and comprehension for English-speaking audiences, though some stylistic and cultural nuances may be reduced. The study emphasizes the need for strategic use of domestication to balance accessibility and cultural meaning.

Keywords: translation theory, domestication, Uzbek–English translation, cultural adaptation, dynamic equivalence, translator’s role, readability, target audience.

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Baker M. (2011). In other words: A coursebook on translation (2nd ed.). Routledge
  2. Bassnett S. (2014). Translation studies (4th ed.). Routledge.
  3. Chiaro D. (2006). Translation, humour and the media. Continuum.
  4. Gambier Y., van Doorslaer L. (2016). Handbook of translation studies (Vol. 2). John Benjamins
  5. Hatim B., Mason I. (1997). The translator as communicator. Routledge
  6. House J. (2015). Translation quality assessment. Past and present. Routledge.
  7. Koller W. (2001). Die Skopostheorie und ihre Anwendung in der Praxis. St. Jerome Publishing
  8. Newmark P. (1988). A textbook of translation. Prentice Hall.
  9. Nida E.A. (1964). Toward a science of translating. Brill
  10. Shuttleworth M., Cowie M. (2014). Dictionary of translation studies (3rd ed.). Routledge.
← Songa qaytish