ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №8 · 2026 / Maqola
10.00.00 – FILOLOGIYA FANLARI

TOPONIMLARDA XALQNING ETNIK TARIXI VA ETNOMADANIY XOTIRASI

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Toponimik tizimda xalqning tarixiy-etnik jarayonlari va ma’naviy dunyoqarashi o‘zaro sintezlashgan holda yaxlit bir tizimni tashkil etadi. Makon nomlarining lisoniy xususiyatlarini tahlil qilish orqali etnosning shakllanish bosqichlarini, diniy-mifologik tasavvurlarini hamda xo‘jalik yuritish madani-yatini aniq aniqlash mumkin. Ushbu maqolada shu haqida fikrlar yuritiladi.

Kalit so'zlar: toponimik tizim, tarixiy-etnik jarayonlar, makon nomlari, etnos shakllanishi, diniy-mifologik tasavvurlar;
РУССКИЙ

Топонимическая система представляет собой целостную систему, в которой историко-этнические процессы и духовное мировоззрение народа синтезированы и взаимосвязаны. Посредством анализа лингвистических особенностей названий географических объектов можно точно определить этапы формирования этноса, его религиозно-мифологические представления, а также особенности хозяйственной культуры. В данной статье рассматриваются эти вопросы.

Ключевые слова: топонимическая система, историко-этнические процессы, названия геог-рафических объектов, формирование этноса, религиозно-мифологические представления.
ENGLISH

In the toponymic system, the historical and ethnic processes of a people and their spiritual worldview are synthesized with one another, forming an integrated system. By analyzing the linguistic features of place names, it is possible to identify the stages of ethnos formation, religious and mythological beliefs, as well as the culture of economic activity. This article discusses these aspects in detail.

Keywords: toponymic system, historical and ethnic processes, place names, ethnos formation, religious and mythological beliefs.

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Plato’s. Cratylus. USA: Printed in the United Kingdom at the University Press, Cambridge, 2003, 194 p.
  2. Strabonis. Geographica. Volumen tertium. Lipsiae, 1904, 485 p.
  3. Vasmer M. Russisches etymologisches Wörterbuch. In 3 Bänden. Heidelberg: Carl Winter Universitä-tsverlag, 1953, 1088 s.
  4. Halbwachs M. La mémoire collective. Préface de Jean Duvignaud; Introduction de J. Michel Alexandre. – 2e éd. revue et augmentée. Paris: Presses Universitaires de France, 1968, 204 p.
  5. P.Les Lieux de mémoire. T. 1, La République. Paris: Gallimard, 1984, 674 p.
  6. Nicolaisen W. Scottish Place – Names, Their Study and Significance. London, Batsford Ltd, 1976, 210 p.
  7. Голомидова М.В. Искусственная номинация в русской ономастике. Урал. гос. пед. ун-т. Екатерин-бург, 1998, c. 140–176.
  8. Кораев С. Узбекистон вилоятлари топонимлари. Тошкент, Ўзбекистон миллий энциклопедияси, 2005, 4-бет.
  9. Турсунов С. Сурхондарё вилояти топонимлари. Тошкент, Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон Миллий кутубхонаси нашриёти, 2008, 57-бет.
  10. Аюбов А.Р. Топонимы как ценное наследие культуры. Номаи донишгоњ учёные записки. Scientific notes, № 4(57), 2018, c. 53.
← Songa qaytish