ANTROPOTSENTRIK TILSHUNOSLIK DOIRASIDA BADIIY MATN PRAGMATIKASI: NAZARIYA VA TAHLIL
Ushbu maqolada tilshunoslikning zamonaviy yo‘nalishlaridan biri bo‘lgan pragmalin-gvistika nuqtayi nazaridan badiiy matn tahlili yoritilgan. Xususan, yozuvchi Ulug‘bek Hamdam asarlari misolida qahramonlar nutqidagi yashirin ma’nolar, nutqiy aktlar, presuppozitsiya va implikaturalar tahlil qilinadi. Shuningdek, badiiy diskursning kommunikativ va ta’sirchanlik xususiyatlari, muallif intensiyasi hamda o‘quvchi persepsiyasi o‘rtasidagi munosabatlar ochib beriladi.
В данной статье рассматривается анализ литературных текстов с точки зрения прагмалингвистики, одного из современных направлений лингвистики. В частности, на при-
86
мере произведений писателя Улугбека Хамдама анализируются скрытые смыслы, речевые акты, пресуппозиции и импликатуры в речи персонажей. Также раскрываются коммуникативные и аф-фективные свойства литературного дискурса, взаимосвязь между авторским замыслом и восприя-тием читателя
This article discusses the analysis of literary texts from the perspective of pragma-linguistics, one of the modern directions of linguistics. In particular, on the example of the works of the writer Ulughbek Khamdam, hidden meanings, speech acts, presuppositions and implicatures in the speech of the characters are analyzed. Also, the communicative and affective properties of literary discourse, the relationship between the author’s intention and the reader’s perception are revealed.
Foydalanilgan adabiyotlar
- Арутюнова Н.Д. Истоки, проблемы и категории прагматики. Лингвистическая прагматика. М., “Прогресс”, 1985, вып. 16, c. 23–39.
- Austin J.L. How to do Things with Words. Oxford, Oxford University Press, 1962, 166 p.
- Hakimov М. O‘zbek pragmalingvistikasi asoslari. Т., “Akademnashr”, 2013, 176-bet.
- Leech G. Principles of pragmatics. London, New York, 1983, 251–253 p.
- Маслова А. Введение в прагмалингвистику. Москва, “Флинта”, 2010, c. 40.
- Почепцов Г. Прагматика текста. Калинин, 1980, c. 7, 25.
- Пардаев А. Ўзбек тили ёрдамчи сўз туркумларининг лисоний тизимидаги ўрни ва лингвопрагматик таҳлили. Тошкент, “Фан”, 2013, 129-бет.
- Searle J.R. Speech Acts: An Essay in the Philosophy of Language. Cambridge: Cambridge University Press, 1969, 202–204 p.
- Safarov Sh. Pragmalingvistika. Toshkent, O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2008, 286-bet.
- Турдибоев Т. Ўзбек тилида ёрдамчи сўзлар конверсияси. Филол. фан. номз. дис., Тошкент, 1996, 53-бет.