ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №4 · 2026 / Maqola
ILMIY AXBOROT

FE’L LEKSIKASIDA KONNOTATIV MA’NO VA UNING STRUKTURAVIY IFODASI: O‘ZBEK, RUS VA INGLIZ TILLARI QIYOSI

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Maqolada fe’l leksikasida konnotatsiya (baholovchi, emotsional-ekspressiv va uslubiy qatlamlar) o‘zbek, rus va ingliz tillari materialida qiyosiy tahlil qilinadi. Sodda, yasama va qo‘shma fe’llar misolida konnotativ farqlar “neytral – rasmiy/eufemistik – so‘zlashuv/sleng” shkalasida tasniflanadi. Natijalar o‘zbek tilida affiksatsiya va yordamchi fe’lli analitik birliklar, rus tilida prefiksatsiya va stilistik sino-nimiya, ingliz tilida esa phrasal/light-verb konstruksiyalari registrni belgilashda yetakchi ekanini ko‘rsatadi [1], [2], [4].

Kalit so'zlar: konnotatsiya, fe’l, registr, sodda fe’l, yasama fe’l, qo‘shma fe’l, qiyosiy tahlil.
РУССКИЙ

Статья рассматривает коннотацию глаголов в узбекском, русском и англий-ском языках на материале простых, производных и составных глагольных единиц. Показано, что коннотативные различия в трёх языках организуются по шкале «нейтральное – официально‑эвфе-мистическое – разговорное/сленг», однако ресурсы различны: узбекский чаще использует аналити-ческие комплексы с вспомогательными глаголами, русский – приставки и стилистически маркиро-ванные синонимы, английский – phrasal verbs и light‑verb сочетания [1], [6], [8].

Ключевые слова: коннотация, глагол, регистр, простые глаголы, производные глаголы, сос-тавные глаголы, сопоставительный анализ.
ENGLISH

This paper compares connotation in Uzbek, Russian and English verb lexicon, focusing on simple, derived and compound verbs. It shows that connotative contrasts typically follow a “neutral–formal/euphemistic–colloquial/slang” cline, but the dominant mechanisms differ: Uzbek relies on derivation and auxiliary-based analytic complexes, Russian on prefixation and stylistic synonymy, and English on phrasal/light-verb constructions [1], [4], [6].

Keywords: connotation, verb lexicon, register, simple verbs, derived verbs, compound verbs, con-trastive analysis.

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Leech G.N. Semantics. Harmondsworth, Penguin, 1974.
  2. Allan K., Burridge K. Euphemism and Dysphemism: Language Used as Shield and Weapon. New York, Oxford University Press, 1991.
  3. Sinclair J. Corpus, Concordance, Collocation: Describing English Language. Oxford, Oxford University Press, 1991.
  4. Partington A. “Utterly content in each other’s company”. Semantic prosody and semantic preference. International Journal of Corpus Linguistics. 2004, vol. 9, No. 1, p. 131–156.
  5. Hunston S. Corpora in Applied Linguistics. Cambridge, Cambridge University Press, 2002.
  6. Bolinger D. The Phrasal Verb in English. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1971.
  7. Huddleston R., Pullum G K. The Cambridge Grammar of the English Language. Cambridge, Cambridge University Press, 2002
  8. Земская Е.А. Современный русский язык. Словообразование. М., “Флинта; Наука”, 2011.
  9. Русская грамматика: в 2 т. Pед. Н.Ю.Шведова и др. Т. 1, М., “Наука”, 1980
  10. O‘zbek tilining izohli lug‘ati. 5 jildli, A.Madvaliyev tahriri ostida, Toshkent, “O‘zbekiston milliy ensiklo-pediyasi”, 2006–2008.
← Songa qaytish