ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №3 · 2026 / Maqola
ILMIY AXBOROT

“FEMINIZM” TUSHUNCHASINING IJTIMOIY FENOMEN SIFATIDA SHAKLLANISHINING TARIXIY SHART-SHAROITLARI

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Maqolada “feminizm” tushunchasining ijtimoiy, madaniy va intellektual fenomen sifa-tida shakllanishining tarixiy asoslari tahlil qilinadi. Feminizm faqat siyosiy kurash natijasi sifatida emas, balki jamiyat ongining, falsafiy tafakkurning, huquqiy institutlar va ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlarning uzoq davom etgan transformatsiyalari natijasi sifatida ko‘rib chiqiladi. Ayolning jamiyatdagi mavqeiga oid tasavvurlar evolutsiyasi an’anaviy patriarxal jamiyatdan Ma’rifatparvarlik davri g‘oyalari orqali XIX asrdagi industrializatsiya bilan bog‘liq ijtimoiy o‘zgarishlargacha izchil yoritiladi.

Kalit so'zlar: feminizm, gender, ijtimoiy tengsizlik, patriarxat, Ma’rifatparvarlik davri, industriali-zatsiya, ayollar huquqlari, ijtimoiy modernizatsiya, gender falsafasi.
РУССКИЙ

В статье рассматриваются исторические предпосылки формирования поня-тия «феминизм» как социального, культурного и интеллектуального феномена. Феминизм анали-зируется не как результат исключительно политической борьбы, а как закономерный итог дли-тельных трансформаций общественного сознания, философской мысли, правовых институтов и социально-экономических отношений

Ключевые слова: феминизм, гендер, социальное неравенство, патриархат, эпоха Просвеще-ния, индустриализация, права женщин, социальная модернизация, философия гендера.
ENGLISH

The article examines the historical prerequisites for the formation of the concept of feminism as a social, cultural, and intellectual phenomenon. Feminism is analyzed not merely as a result of political struggle but as a logical outcome of long-term transformations in social consciousness, philosophical thought, legal institutions, and socio-economic relations. The evolution of ideas about women’s social status is traced from traditional patriarchal society through the ideas of the Enlightenment to the social changes brought about by nineteenth-century industrialization.

Keywords: feminism, gender, social inequality, patriarchy, Enlightenment, industrialization, wo-men’s rights, social modernization, philosophy of gender.

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Бердяев Н.А. Судьба человека в современном мире. М., “Республика”, 1994, 320 с.
  2. Бахтин М.М. Эстетика словесного творчества. М., “Искусство”, 1979, 424 с.
  3. Воронина О.А. Гендерные исследования в России: проблемы и перспективы. М., Институт филосо-фии РАН, 1999, 256 с.
  4. Жеребкина И.А. Феминизм и постмодернизм: философские и культурные стратегии. СПб., “Але-тейя”, 2000, 304 с.
  5. Аристотель. Политика. Пер. с древнегреч., М., “Мысль”, 1983, 400 с.
  6. Bock G. Women in European History. Oxford: Blackwell, 1989, 256 p.
  7. Anderson B.S., Zinsser J.P. A History of Their Own: Women in Europe from Prehistory to the Present. Vol. 2, New York, Harper & Row, 2000, 512 p.
  8. Beauvoir S. de. Le Deuxième Sexe. Paris: Gallimard, 1949, 972 p.
  9. Fraisse G. Reason’s Muse: Sexual Difference and the Birth of Democracy. Chicago: University of Chicago Press, 1995, 312 p.
  10. Giddens A. Modernity and Self-Identity: Self and Society in the Late Modern Age. Cambridge: Polity Press, 1991, 256 p.
← Songa qaytish