ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №7 · 2026 / Maqola
10.00.00 – FILOLOGIYA FANLARI

INGLIZ TILI TEZ AYTISHLARIDA AKSIOLOGIK DOMINANTLARNING LINGVISTIK BELGILANISHI

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Maqolada ingliz tili tez aytishlarining aksiologik dominantlari va ularning lingvistik belgilash usullari tavsiflangan. Tez aytish matnlarida qadriyat komponentlarining aks etishi ularning lek-sik-semantik, lingvomadaniy va tarkibiy xususiyatlari asosida ko‘rib chiqilgan. Yaxlit mazmun yadroviy leksik markerlar, etnolingvomarkerlar, shuningdek, periferik grammatik vositalar yordamida ifodalanishi aniqlangan.

Kalit so'zlar: tez aytish, aksiologik dominanta, lingvoaksiologiya, qadriyat, folklor.
РУССКИЙ

В статье описываются аксиологические доминанты англоязычных скорогово-рок и способы их языковой маркированности. Рассмотрена репрезентация ценностных компонен-тов в скороговорочных текстах на основе их лексико-семантических, лингвокультурных и струк-турных особенностей. Установлено, что целостное содержание выражается с помощью ядерных лексических маркеров, этнолингвомаркеров, а также периферийных грамматических средств.

Ключевые слова: скороговорка, аксиологическая доминанта, лингвоаксиология, ценность, фольклор.
ENGLISH

The article describes axiological dominants in the English tongue-twisters and their linguistic markedness. The representation of value components in tongue-twister texts is examined based on their lexic-semantic, linguacultural and structural features. It has been established that the holistic content is expressed through core lexical markers, ethnolinguistic markers and peripheral grammatical means.

Keywords: tongue-twister, axiological dominant, linguoaxiology, value, folklore.

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Hawkins R. (1971). Nursery rhymes: Mirrors of a culture. Elementary English, 48(6), 617-621, p .617
  2. Ayom E.B.G. (1987). A Linguistic Analysis of Dinka Tongue Twisters. Anthropological Linguistics, 29(2), p. 170–180. http://www.jstor.org/stable/30027970
  3. Старостина Ю.С., Чекулай И.В., & Прохорова О.Н. (2021). Функциональная карта аксиологических доминант в пределах англоязычного дискурсивно-коммуникативного пространства. Вестник Самарского уни-верситета. История, педагогика, филология, 27(4), c. 184–189.
  4. Шпильная Н.Н. (2018). Аксиологические доминанты женского устного студенческого дискурса (на материале повседневных диалогов). Сибирский филологический журнал, (2), 170–184.
  5. Кочетова Л.А., Попов В.В. (2019). Исследование аксиологических доминант в жанре пресс-релиз– на основе методов автоматического извлечения ключевых слов корпуса текстов. Научный диалог, c. 32-49.
  6. Нелюбова Н.Ю. (2022). Аксиологические доминанты паремий как типологические маркеры тувин-ской, русской и французской этнокультур. Новые исследования Тувы (1), c. 146–163.
  7. Денисенко В.Н., Ломакина О.В., Нелюбова Н.Ю. (2025). Языковая маркированность аксиологичес-ких доминант франкоязычных паремий. Вопросы современной лингвистики, (5), c. 19–30.
  8. Julie-Marie Strange (2021) When John met Benny: class, pets and family life in late Victorian and Edwardian Britain, The History of the Family, 26:2, p. 214–235, DOI: 10.1080/1081602X.2021.1897028.
  9. Busch G., Schütz A., Hölker S., & Spiller A. (2022). Is pet ownership associated with values and attitudes towards animals? Animal Welfare, 31(4), p. 447–454. doi:10.7120/09627286.31.4.011.
  10. Li L., Dreyfus S. (2023). ‘Please don’t insult Dog. He is a loyal friend!’The use of animal metaphors for evaluation and positioning on a Chinese Political Web Forum. Discourse & Society, 09579265231202619.
← Songa qaytish