ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №1 · 2025 / Maqola
ILMIY AXBOROT

INGLIZ VA QORAQALPOQ TILLARI TO‘QIMACHILIK TERMINLARINING QIYOSIY TAHLILI

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Ushbu maqola ingliz va qoraqalpoq tillaridagi to‘qimachilik bilan bog‘liq terminolo-giyani qiyosiy tahlil qilishni o‘rganadi, tilshunoslik tuzilmalari, madaniy ta’sirlar va tarjima va ta’limga oid amaliy ahamiyatga e’tibor qaratadi. Ma’lumotlar lug‘atlardan, sanoat g‘lossariylaridan va akademik nashrlardan yig‘ilgan bo‘lib, terminlar kelib chiqishi, tuzilishi va foydalanishga ko‘ra tasniflangan. Tadqi-qot natijalari mato terminlarining leksik tarkibida sezilarli farqlarni ochib beradi, jumladan, qoraqalpoq tilida boshqa tillardan kirgan so‘zlarning keng tarqalishi va ingliz tilidagi mahalliy ekvivalentlar ko‘rsatil-gan. Madaniy farqlar, ko‘pincha, terminlarni qabul qilish va ishlatishga ta’sir qiladi, bu esa mato sanoati-dagi tillararo muloqotdagi qiyinchiliklarni ta’kidlaydi. Ushbu tadqiqot ikki tilda ham texnik til dinamika-sini tushunishga hissa qo‘shadi.

Kalit so'zlar: mato terminologiyasi, ingliz-qoraqalpoq tarjimasi, lingvistik taqqoslash, madaniy ta’-sir, texnik til, ikki tilli glossariylar
РУССКИЙ

В этой статье анализируется сравнительному анализу текстильной термино-логии на английском и каракалпакском языках, с акцентом на лексические структуры, культурные влияния и практические аспекты перевода и образования. Данные были собраны из словарей, от-раслевых глоссариев и академических публикаций, при этом термины были классифицированы по происхождению, структуре и использованию. Результаты исследования выявили значительные различия в лексическом составе текстильных терминов, включая преобладание заимствованных слов в каракалпакском языке и коренные эквиваленты в английском. Культурные нюансы часто вли-яют на принятие и использование терминов, что подчеркивает проблемы межъязыковой коммуни-кации в текстильной промышленности. Данное исследование способствует пониманию техничес-кой динамики языка в обоих языках.

Ключевые слова: текстильная терминология, перевод с английского на каракалпакский, лин-гвистическое сравнение, культурное влияние, технический язык, двуязычные глоссарии
ENGLISH

This article analyses the comparative analysis of textile-related terminology in English and Karakalpak, focusing on linguistic structures, cultural influences, and practical implications for translation and education. Data were collected from dictionaries, industry glossaries, and academic publications, with terms categorized by origin, structure, and usage. The findings reveal significant differences in the lexical composition of textile terms, including the prevalence of loanwords in Karakalpak and native equivalents in English. Cultural nuances often influence term adoption and usage, highlighting challenges in cross-linguistic communication within the textile industry. This research contributes to the understanding of technical language dynamics in both languages.

Keywords: textile terminology, English-Karakalpak translation, linguistic comparison, cultural in-fluence, technical language, bilingual glossaries

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Balteiro, I. (2010). Foreign words in the English of textiles.
  2. Hyer, M.C. (2019). Text. Textile: “Wordweaving” in the Literature of Anglo-Saxon England. Medieval Clothing and Textiles, 15, p. 33–51.
  3. Gaspa, S., Michel, C., & Nosch, M.L. (2017). Textile Terminologies from the Orient to the Mediterranean and Europe, 1000 BC to 1000 AD. Lulu. com.
  4. Manglani, H., Hodge, G.L., & Oxenham, W. (2019). Application of the internet of things in the textile in-dustry. Textile Progress, 51(3), p. 225–297.
  5. Oksana, Z., Julia, K., Elnashar, E., Shvets, G., & Selezneva, A. (2023). Implementation of the visual dic-tionary on textile and fashion into the mobile application.
  6. Seitova, F.Z. Peculiarities of teaching the terminology of the textile industry in english. Пəнаралық мəсе-лелердегі өзекті тенденциялар ғылыми жəне оқу-əдістемелік мақалалар, 362 p.
  7. Shoira, S. (2023). Functional and semantic features of terms in the field of design and clothing. Journal of new century innovations, 21(2), p. 190–194.
  8. Аухадиева, З.Ж., Ермаханова, С.Б., & Миркенова, Г.К. (2019). Structural and Semantic Features of Complex Terms in the Textile Industry. Известия высших учебных заведений. Технология текстильной промыш-ленности, (6), c. 312–315.
← Songa qaytish