ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №9 · 2026 / Maqola
10.00.00 – FILOLOGIYA FANLARI

KOGNITIV TILSHUNOSLIK VA LINGVOKULTUROLOGIYA ANTROPOTSENTRIK PARADIGMANING YETAKCHI YO‘NALISHLARI SIFATIDA

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Ushbu kengaaytirilgan ilmiy tadqiqotda XXI asr tilshunosligining markaziy yo‘nalish-laridan biri bo‘lgan antroposentrik paradigmaning nazariy-metodologik manbalari, shakllanish omillari hamda uning ikki asosiy ustuni kognitiv tilshunoslik va lingvokulturologiyaning sohalararo integratsiyasi atroflicha tahlil qilinadi. Tadqiqotda til va tafakkur, til va madaniyat, mental tuzilmalar hamda olamning lisoniy manzarasini aniqlashda kognitiv va lingvokulturologik konsepsiyalarning o‘rni qiyosiy va suksessiv metodologiyalar orqali asoslab berilgan.

Kalit so'zlar: antropotsentrik paradigma, kognitiv tilshunoslik, lingvokulturologiya, konsept, olam-ning lisoniy manzarasi, mental tuzilma, etnomadaniyat, mental fenomen, lingvokognitiv konseptosfera.
РУССКИЙ

. В данном расширенном научном исследовании всесторонне анализируются те-оретико-методологические источники, факторы формирования и междисциплинарная интегра-ция когнитивной лингвистики и лингвокультурологии двух основных столпов антропоцентрической парадигмы, являющейся одним из центральных направлений языкознания XXI века.

Ключевые слова: антропоцентрическая парадигма, когнитивная лингвистика, лингвокуль-турология, концепт, языковая картина мира, ментальная структура, этнокультура, ментальный феномен, лингвокогнитивная концептосфера.
ENGLISH

This expanded scientific study provides a comprehensive analysis of the theoretical and methodological sources, formation factors, and interdisciplinary integration of cognitive linguistics and linguoculturology the two main pillars of the anthropocentric paradigm, which is one of the central directions of 21st-century linguistics.

Keywords: anthropocentric paradigm, cognitive linguistics, linguoculturology, concept, linguistic picture of the world, mental structure, ethnoculture, mental phenomenon, linguocognitive conceptosphere.

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Арутюнова Н.Д. Язык и мир человека. Москва, “Языки русской культуры”, 1999, 896 с.
  2. Воробьев В.В. Лингвокультурология: Теория и методы. Москва, РУДН, 2008, 336 с.
  3. Воркачев С.Г. Лингвокультурология, элита, концепт: теория и практика. Москва, “Гнозис”, 2007, 280 с
  4. Гумбольдт В. фон. О различии строения человеческих языков и его влиянии на духовное развитие человечества. Избранные труды по языкознанию. Москва, “Прогресс”, 2000, c. 37–300.
  5. Карасик В.И. Языковой круг: личность, концепты, дискурс. Волгоград, “Перемена”, 2002, 477 с.
  6. Кубрякова Е.С. Язык и знание: на пути получения знаний о языке. Москва, “Языки славянской культуры”, 2004, 560 с.
  7. Lakoff J., Johnson M. Metaphors We Live By. Chicago: University of Chicago Press, 2003, 256 p.
  8. Маслова В.А. Введение в когнитивную лингвистику. Москва, “Флинта: Наука”, 2007, 296 с.
  9. Маслова В.А. Лингвокультурология. Москва, “Академия”, 2001, 208 с.
  10. Потебня А.А. Мысль и язык. Москва, “Лабиринт”, 1999, 269 с.
← Songa qaytish