ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №6 · 2026 / Maqola
ILMIY AXBOROT

MAQOLLARNING LINGVOKULTUROLOGIK TADQIQI

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Ushbu maqola maqollar va boshqa qoliplashgan iboralarni lingvistik dunyoqarash-ning bir bo‘lagi sifatida tahlil qiladi. Lingvistik belgining o‘ziga xosligi shaxsiy yoki jamoaviy madaniy ahamiyatga ega bo‘lishi mumkin bo‘lgan madaniy hodisa sifatida tavsiflanadi. Proverbial leksemaning ta’-rifi berilgan. Ushbu leksemaning maqollar, frazeologik birliklar va alohida so‘zlar bilan birgalikda turli kontekstli vaziyatlarda ishlatilishiga misollar tahlil qilinadi.

Kalit so'zlar: lingvistik dunyoqarash, maqol dunyoqarashi, lingvistik dunyoqarashning bo‘lagi, mentalitet, lingvistik mentalitet, maqol mentaliteti, ramz, lingvistik ramz, leksema maqol, keng semantika leksemasi, madaniy ahamiyatga ega ma’lumot.
РУССКИЙ

В данной статье пословицы и другие клише анализируются как фрагмент язы-ковой картины мира. Специфика языкового символа описывается как культурный феномен, кото-рый может иметь личностное или коллективное культурное значение. Даётся определение лексеме proverbial. Анализируются примеры употребления данной лексемы в сочетании с пословицами, фразеологизмами и отдельными словами в различных контекстных ситуациях.

Ключевые слова: языковая картина мира, пословичная картина мира, менталитет, язы-ковой менталитет, пословичный менталитет, символ, языковой символ, лексема proverbial, лексе-ма широкой семантики, культурно значимая информация.
ENGLISH

This article analyzes proverbs and other clichés as a fragment of the linguistic worldview. The specificity of the linguistic symbol is described as a cultural phenomenon that may have either personal or collective cultural significance. A definition of the lexeme proverbial is provided. Examples of the use of this lexeme in combination with proverbs, phraseological units, and individual words in various contextual situations are analyzed.

Keywords: linguistic worldview, proverbial worldview, mentality, linguistic mentality, proverbial mentality, symbol, linguistic symbol, the lexeme proverbial, a lexeme of broad semantics, culturally signi-ficant information.

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Телия В.Н. Русская фразеология. Семантический, прагматический, лингвокультурологический ас-пекты. М., “Языки русской культуры”, 1996.
  2. Dundes A. Interpreting folklore. Bloomington, 1980.
  3. Маслова В.А. Лингвокультурология. М., “Академия”, 2001.
  4. Мокиенко В.М. В глубь поговорки. Рассказы о происхождении крылатых слов и образных выра-жений. СПб., 2007.
  5. Пермяков Г.Л. От поговорки до сказки (Заметки по общей теории клише). М., Главная редакция восточной литературы, «Наука», 1970.
  6. Иванова Е.В. Мир в английских и русских пословицах. Учеб. пособие, СПб., изд-во СПб. ун-та, 2006.
  7. Дубов И.Т. Феномен менталитета: психологический анализ. “Вопросы психологии”,1993. № 5.
  8. Верещагин Е.М., Костомаров В.Г. Язык и культура. Лингвострановедение в преподавании. М., 1990.
  9. Добровольский Д.О. Национально-культурная специфика во фразеологии. “Вопросы языкознания”, 1997, № 6.
  10. Lawley J., Tompkins P. Metaphors in mind: Transformation through symbolic modelling. L., 2005
← Songa qaytish