ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №2 · 2026 / Maqola
13.00.00 – PEDAGOGIKA FANLARI

METODIK KOMPETENSIYANI RIVOJLANTIRISHDA UMUMIY VA MAXSUS KOMPETENSIYALARNING O‘ZARO UYG‘UNLIGI

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Маzkur maqolada maktabgacha taʼlim tashkiloti metodistining kasbiy va metodik kom-petensiyasini rivojlantirish masalalari kompetensiyaviy yondashuv asosida tadqiq etilgan. Metodist kom-petensiyasini shakllantirishda psixologik, pedagogik va ilmiy-uslubiy adabiyotlarni tahlil qilish, pedagogik tajribani umumlashtirish, so‘rov, kuzatish, hujjatlarni tahlil qilish hamda pedagogik tajriba usullarining o‘rni yoritilgan. Shuningdek, metodik kompetensiyani rivojlantirishning moslashuvchanlik, reproduktiv va integrativ darajalari ochib berilgan. Ilmiy manbalar tahlili asosida zamonaviy maktabgacha ta’lim tashki-loti metodistiga qo‘yiladigan kasbiy talablar, innovatsion pedagogik texnologiyalardan foydalanish va kas-biy refleksiya masalalari asoslab berilgan. Tadqiqot natijalari maktabgacha ta’lim tizimida metodistlar-ning kasbiy kompetensiyasini oshirishga xizmat qiladi.

Kalit so'zlar: maktabgacha ta’lim, metodist, metodik kompetensiya, kompetensiyaviy yondashuv, in-novatsion pedagogika, kasbiy rivojlanish, pedagogik refleksiya
РУССКИЙ

В статье рассматриваются вопросы развития профессиональной и методичес-кой компетентности методиста дошкольной образовательной организации на основе компетент-ностного подхода. Раскрывается значение анализа психолого-педагогической и научно-методичес-кой литературы, обобщения педагогического опыта, методов опроса, наблюдения, анализа доку-ментации и педагогического эксперимента в формировании методической компетенции. Охарак-теризована структура методической компетентности, включающая ценностно-мотивационный, когнитивный, технологический и рефлексивный компоненты, а также ее общие и специальные ви-ды. Выделены уровни развития методической компетентности: адаптивный, репродуктивный и интегративный. Обоснованы требования к современному методисту дошкольного образования, роль инновационных педагогических технологий и профессиональной рефлексии. Результаты исс-ледования способствуют повышению качества методической деятельности в системе дошколь-ного образования.

Ключевые слова: дошкольное образование, методист, методическая компетентность, ком-петентностный подход, инновационные технологии, профессиональное развитие, педагогическая рефлексия.
ENGLISH

This article examines the development of professional and methodological competence of preschool education methodologists based on the competency-based approach. The study highlights the role of analyzing psychological, pedagogical, and scientific-methodological literature, generalizing pedagogical experience, using survey methods, observation, document analysis, and pedagogical experi-ments in the formation of methodological competence. The structure of methodological competence is described through value-motivational, cognitive, technological, and reflective components, as well as general and specific competencies. The levels of methodological competence development—adaptive, reproductive, and integrative–are identified. The article also substantiates professional requirements for modern preschool methodologists, emphasizing the importance of innovative pedagogical technologies and professional reflection. The research findings contribute to improving the quality and effectiveness of methodological work in preschool education institutions

Keywords: preschool education, methodologist, methodological competence, competency-based approach, innovative technologies, professional development, pedagogical reflection.

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Maktabgacha va maktab taʼlimi sohasida davlat boshqaruvi tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2024-yil 2-iyuldagi PF-98-farmoni.
  2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Maktabgacha taʼlim sifati va samaradorligini yanada oshirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2024-yil 30-sentabrdagi PF-152-farmoni
  3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Maktabgacha va maktab taʼlimi tashkilotlari xodimlarini uzluk-siz kasbiy rivojlantirish tizimini takomillashtirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2024-yil 21-iyun-dagi PQ-231-qarori
  4. Joʻrayeva N.T., Djanpeisova G.E. “Matematika – aql va zakovat kaliti”. Toshkent, 2019.
  5. Abdullayeva N.Sh. va boshqalar. “Tabiat bilan tanishtirish metodikasi”. Toshkent, 2020.
  6. Abdullayeva N.Sh. va boshqalar. “Nutq oʻstirish metodikasi”. Toshkent, 2020
  7. Valiyeva F.R. To Develop Professional Training of Professional Education Specialists by Ensuring. Inter-national Journal of Trend in Scientific Research and Development (IJTSRD) Special Issue on International Research Development and Scientific Excellence in Academic Life Available Online: www.ijtsrd.com e-ISSN: 2456 – 6470 2021
  8. Valiyeva F.R., Abdunazarova N.F., Zakirov A.A. The importance of ensuring the mental, physical, spiri-tual, spiritual development of educators of pre-school educational organizations. PhD. Valieva Feruza Rashidovna Bosma, Turkish Online Jou.
← Songa qaytish