ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №1 · 2026 / Maqola
13.00.00 – PEDAGOGIKA FANLARI

O‘QUVCHILARNING O‘QIB TUSHUNISH KOMPETENTLIGINI RIVOJLANTIRISHGA MO‘LJALLANGAN DARSLIK MATNLARINI YARATISHDA “7±2” QOIDASI

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Maqolada J.Miller tomonidan maktab o‘quvchilarida o‘qishni tushunish ko‘nikmala-rini rivojlantirishga qaratilgan darsliklarni loyihalash kontekstida ishlab chiqilgan “7±2" qoidasining qo‘llanilishini ko‘rib chiqadi. Qisqa muddatli xotiraning cheklovlarini hisobga olgan holda, muallif o‘quv matnlarida va unga o‘quv topshiriqlarda semantik birliklarning o‘lchovli taqdimoti zarurligini ta’kidlaydi. Zamonaviy darslik materiallarida qisqa muddatli xotirada axborotni idrok etish va saqlashni optimallash-tirishga hissa qo‘shadigan ta’lim mazmunini tuzish tamoyillari taklif qilinadi.

Kalit so'zlar: psixolingvistika, kognitiv yuk, Miller qoidasi, qisqa muddatli xotira, o‘qib tushunish, darslik matni, o‘quv loyihasi, kognitiv psixologiya.
РУССКИЙ

В статье рассматривается применение правила «7 ± 2», разработанного Дж. Миллером, в контексте создания учебников, направленных на развитие навыков понимания прочи-танного у школьников. С учетом ограничений кратковременной памяти автор подчеркивает необ-ходимость многомерного представления семантических единиц в учебных текстах и учебных заданиях к ним. В современных учебниках предлагаются принципы структурирования учебного кон-тента, способствующие оптимизации восприятия и сохранения информации в кратковременной памяти.

Ключевые слова: психолингвистика, когнитивная нагрузка, правило Миллера, кратковремен-ная память, понимание прочитанного, текст учебника, образовательный проект, когнитивная психология.
ENGLISH

The article considers the application of the rule “7±2”, developed by J. Miller in the context of designing textbooks aimed at developing reading comprehension skills of schoolchildren. Taking into account the limitations of short–term memory, the author emphasizes the need for a dimensional presentation of semantic units in educational texts and educational tasks for them. In modern textbooks, principles for structuring educational content are proposed that contribute to optimizing the perception and retention of information in short-term memory

Keywords: psycholinguistics, cognitive load, Miller’s rule, short–term memory, reading com-prehension, textbook text, educational project, cognitive psychology

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Miller G.A. The Magical Number Seven, Plus or Minus Two: Some Limits on Our Capacity for Processing Information. Psychological Review. 1956, Vol. 63, p. 81–97.
  2. Cowan N. The Magical Mystery Four: How Is Working Memory Capacity Limited, and Why? Current Directions in Psychological Science. 2010, Vol. 19(1), p. 51–57.
  3. Sweller J., Ayres P., Kalyuga S. Cognitive Load Theory. Psychology of Learning and Motivation. 2011, Vol. 55, p. 37x–40 (глава).
  4. Orsolini M., Federico F., Vecchione M. et al. How Is Working Memory Related to Reading Comprehension in Italian Monolingual and Bilingual Children? Brain Sciences. 2023, 13(1), 58 (электронный ресурс; в издании используется номер статьи).
  5. Paas F., van Merriënboer J.J.G. Cognitive–Load Theory: Methods to Manage Working Memory Load in the Learning of Complex Tasks. Current Directions in Psychological Science. 2020, Vol. 29, p. 394–398.
← Songa qaytish