ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №1 · 2025 / Maqola
ILMIY AXBOROT

O‘RXUN-ENASOY YOZMA YODGORLIKLARIDA RAQAMLAR BILAN BOG‘LIQ QARASHLAR

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Ushbu maqolada turkiy xalqlarning mushtarak yodgorligi sanalgan O‘rxun-Enasoy yozma yodgorliklarida qo‘llanilgan raqamlar va ular bilan bog‘liq qarashlar, yodgorliklar matnidagi ra-qamlarning ramziy mohiyati, qadimgi turkiy xalqlar dunyoqarashi, ma’naviy va siyosiy hayotida raqam-larning tutgan o‘rni hamda mohiyatiga e’tibor qaratiladi. Yodgorliklar matnida uchraydigan raqamlarni tahlil qilishda qiyosiy-tipologik usuldan foydalanildi.

Kalit so'zlar: raqam, to‘rt raqami, to‘rt jihat, bo‘luk, shad, tug‘, vujudnoma, yoshnoma.
РУССКИЙ

В статье рассматриваются цифры и связанные с ними взгляды, использован-ные в письменных памятниках Орхун-Энасaй, которые являются общими памятниками тюркских народов, символическая сущность цифр в тексте памятников, мировоззрение древних тюркских народов, роль цифр в их духовной и политической жизни, а также их сущность. При анализе цифр, встречающихся в тексте памятников, использовался сравнительно-типологический метод.

Ключевые слова: число, число четыре, четыре аспекта, отрезок, шад, флаг, вужуднома, ёш-нома
ENGLISH

This article will focus on the numbers used in the written monuments of Orkhon-Enasai, which are considered a common monument of Turkic peoples, the views associated with them, the symbolic essence of the numbers in the text of monuments, the worldview, place and essence of ancient Turkic peoples in their spiritual and political life. The comparative-typological method was used in the analysis of the numbers found in the text of the monuments.

Keywords: number, number four, four aspects, boluk, shad, tug, vujudnoma, yoshnoma.

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Qadimiy hikmatlar. Toshkent, 1987
  2. L.N.Gumilyov. Qadimgi turklar. Toshkent, 2007, 15-bet.
  3. Elmira Fikrətqizi. Vücudnamələrdə mətenlerarasi əlaqe. Monografiya. Baki, 2018, “Elm və Təhsil”, 256 səh.
  4. Sh.Rahimova. “Davlatyorbek” dostonining tarixiy asoslari, tipologiyasi va poetikasi” mavzusidagi filolo-giya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (RD) dissertatsiyasi avtoreferati, Toshkent, 2020, 15-bet.
← Songa qaytish