ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №8 · 2026 / Maqola
10.00.00 – FILOLOGIYA FANLARI

QOʻZI DAVLATNING NAZMDA TROPLARDAN FOYDALANISH MAHORATI

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Maqolada Qoʻzi Davlatning “Koʻngil chiroyi” toʻplamidagi gʻazallar misolida shoir-ning nazmda troplar – metafora, metonimiya va sinekdoxadan foydalanish mahorati lingvopoetik va se-mantik-funksional jihatdan tahlil qilingan. Shuningdek, muallifning individual uslubiga xos boʻlgan ma’no koʻchishlarining badiiy-estetik ta’sirchanligi hamda emotsional-konnotativ vazifalari ochib berilgan.

Kalit so'zlar: : troplar, metafora, metonimiya, sinekdoxa, lingvopoetika, gʻazal, individual uslub, ma’-no koʻchishi, estetik vazifa.
РУССКИЙ

В статье с лингвопоэтической и семантико-функциональной точек зрения про-анализировано мастерство использования тропов – метафоры, метонимии и синекдохи в поэзии Кози Давлата на примере его сборника «Конгил чиройи». Также раскрыты художественно-эсте-тическая выразительность и эмоционально-коннотативные функции переносных значений, харак-терные для индивидуального стиля автора.

Ключевые слова: тропы, метафора, метонимия, синекдоха, лингвопоэтика, газель, индиви-дуальный стиль, перенос значения, эстетическая функция.
ENGLISH

The article analyzes the skill of using tropes – metaphor, metonymy, and synecdoche – in Qozi Davlat's poetry from a linguapoetic and semantic-functional perspective, based on his poetry collection "Kongil chiroyi". The artistic-aesthetic impact and emotional-connotative functions of figurative expressions specific to the author's individual style are highlighted.

Keywords: tropes, metaphor, metonymy, synecdoche, linguapoetics, ghazal, individual style, figurative meaning, aesthetic function.

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Mahmudov N. Metafora va uning lingvopoetik imkoniyatlari. “O‘zbek tili va adabiyoti”, 4-son, Toshkent, 2023.
  2. Античные теории языка и стиля. Москва–Ленинград, 1936.
  3. Атоуллоҳ Ҳусайний. Бадойиъ ус-санойиъ. Тошкент, Ғафур Ғулом номидаги Адабиёт ва санъат нашриёти, 1981.
  4. Булаховский Л.А. Введение в языкознание. Москва, 1953.
  5. Веселовский А.Н. Историческая поэтика. Москва, “Высшая школа”, 1989.
  6. Қўнғуров Р. Ўзбек тилининг тасвирий воситалари. Тошкент, “Фан”, 1977.
  7. Лапасов Ж. Бадиий матн ва лисоний таҳлил. Тошкент, “Ўқитувчи”, 1995.
  8. Марузо Ж. Словарь лингвистических терминов. Москва, 1960.
  9. Маҳмудов Н. Тилнинг эстетик вазифаси ва синестетик метафоралар. “Ўзбек тили ва адабиёти”, Тошкент, 2012, 3-son.
  10. Миртожиев М. Ўзбек тили семасиологияси. Тошкент, “Мумтоз сўз”, 2010.
← Songa qaytish