ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №8 · 2026 / Maqola
10.00.00 – FILOLOGIYA FANLARI

RAQAMLI EKOLOGIK KOMMUNIKATSIYADA ZAMONAVIY PR MODELLARI VA PSIXO-SOTSIOLOGIK NAZARIYALAR INTEGRATSIYASI

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Mazkur maqolada zamonaviy davlat ekologik boshqaruvi va raqamli jamoatchilik bi-lan aloqalar (PR) tizimida klassik sotsiologik, psixologik va kommunikativ nazariyalarning integratsiyala-shuv qonuniyatlari tadqiq etilgan. Tadqiqot doirasida J.Grunig va T.Huntning ikki tomonlama simmetrik muloqot modeli, R.Thalerning “Turtki berish” konsepsiyasi hamda L.Festingerning “Kognitiv disonans” nazariyalari oʻzbek ekomedia makonidagi davlat organlari faoliyati misolida empirik tahlil qilingan. Ma-qolada raqamli platformalardagi byurokratik kontent anomal konsentratsiyasining aholi ongida keltirib chiqaradigan axborot disonansi hamda uni bartaraf etishda reaktiv transmedia va algoritmik PR-boshqa-ruv mexanizmlari ilmiy jihatdan asoslab berilgan.

Kalit so'zlar: ikki tomonlama simmetrik model, kognitiv disonans, turtki berish nazariyasi, raqamli PR, ekologik diskurs, axborot asimmetriyasi, transmedia hikoyachilik, Oʻrmon agentligi.
РУССКИЙ

В данной статье исследуются закономерности интеграции классических социо-логических, психологических и коммуникативных теорий в систему современного государственного экологического управления и цифровых связей с общественностью (PR). В рамках исследования на примере деятельности госорганов в экомедиапространстве Узбекистана эмпирически проанали-зированы двусторонняя симметричная модель коммуникации Дж.Грунига и Т.Ханта, концепция «Подталкивания» (Nudge) Р.Талера и теория «Когнитивного диссонанса» Л.Фестингера. Научно обоснован информационный диссонанс, вызываемый аномальной концентрацией бюрократическо-го контента на цифровых платформах в сознании населения, и разработаны механизмы реакти-вного трансмедиа и алгоритмического PR-управления для его устранения.

Ключевые слова: двусторонняя симметричная модель, когнитивный диссонанс, теория под-талкивания, цифровой PR, экологический дискурс, информационная асимметрия, трансмедиа сто-рителлинг, Лесное агентство.
ENGLISH

This article explores the laws governing the integration of classical sociological, psychological, and communicative theories within the framework of contemporary environmental public management and digital public relations (PR). Through the prism of state agencies’ performance in the Uzbek eco-media space, the study empirically analyzes J.Grunig and T.Hunt’s two-way symmetrical communication model, R.Thaler’s "Nudge" theory, and L.Festinger’s "Cognitive Dissonance" theory. The paper scientifically substantiates the informational dissonance triggered in the public consciousness by an anomalous concentration of bureaucratic content on digital platforms. Furthermore, it outlines reactive transmedia and algorithmic PR-management frameworks as definitive mechanisms to alleviate this dysfunction.

Keywords: Two-way symmetrical model, cognitive dissonance, nudge theory, digital PR, ecological discourse, information asymmetry, transmedia storytelling, Forestry Agency.

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 14-oktabrdagi “Sun’iy intellekt texnologiyalarini 2030-yilga qadar rivojlantirish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PQ-358-qarori. Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi (lex.uz).
  2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 15-maydagi “2030-yilgacha bo‘lgan davrda aholining ekologik madaniyatini yuksaltirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PQ-184-qarori. Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi (lex.uz).
  3. Grunig J., Hunt T. Managing Public Relations. Orlando: Harcourt Brace Jovanovich, 1984, 550 p.
  4. Thaler R., Sunstein C. Nudge: Improving Decisions About Health, Wealth, and Happiness. New York, Penguin Books, 2009, 320 p.
  5. Festinger L. A Theory of Cognitive Dissonance. Stanford: Stanford University Press, 1957, 291 p.
  6. Qosimova N. Zamonaviy media makonda kontent tahlili va auditoriya bilan muloqot transformatsiyasi: Monografiya, Toshkent, “Yangi asr avlodi”, 2023, 180-bet.
  7. Xaitova M. Davlat tashkilotlari axborot xizmatlari PR kommunikatsiyalarining ijtimoiy xususiyatlari. Filologiya fanlari falsafa doktori dissertatsiyasi, Toshkent, 2025, 144-bet.”
  8. Muratova N. Media-imij: nazariya, amaliyot, texnologiya. Monografiya, Toshkent, “Mumtoz so‘z”, 2019. 164 bet.
  9. Macnamara J. Evaluating Public Relations: A Guide to Demonstrating Value and Effect. London, Routledge, 2018, 284 p.
  10. Coombs W.T. Ongoing Crisis Communication: Planning, Managing, and Responding. 5th ed. Los Angeles: SAGE Publications, 2019, 280 p.
← Songa qaytish