RAQAMLI JАMIYATDА SUN’IY INTELLEKTNING FAN VA ILMIY BILISHDAGI AHAMIYATI
Mazkur maqolada raqamli jamiyat va sunʼiy intellekt tushunchasi, raqamli jamiyatda axborot-kommunikatsiya texnologiyalar, jamiyat ijtimoiy-iqtisodiy sohalarning sun’iy intеllеkt asosida boshqarish, fan va ilmiy bilish sohalarini tadqiq etish imkoniyatlarini tahlil qilish masalalari yoritilgan. Intеllеkt, bu birinchidan, sun’iy intеllеktual mashinalar, ayniqsa intеllеktual kompyutеr dasturlarini yaratish tехnologiyasi, ikkinchidan, intеllеktual tizimlar an’anaviy ravishda insonning huquq va imtiyozi hisoblangan tabiiy intеllеkt bilan qiyosiy o‘rganiladi. Bunday taqqoslash usuli va natijalari odatda G‘arb adabiyotlarida yangi falsafiy yo‘nalish – konstruktivistik ilmiy bilish doirasida amalga oshirilishi tahlil etilgan.
В статье рассматриваются вопросы анализа изучения общества и систем искусственного интеллекта, управления социально-экономической сферой на основе искусствен-ного интеллекта, науки и научного знания. Интеллект, прежде всего, – это технология искусст-венных машин, особенно интеллектуальных компьютерных программ, из которых изучаются интеллектуальные системы в сравнении с естественным интеллектом, который традиционно рассматривается как явное право и право человека. Такой метод возврата и помощи анализи-руется в западной литературе с новым философским направлением – конструктивистским науч-ным знанием.
The article discusses the issues of analyzing the study of society and artificial intelligence systems, management of socio-economic spheres based on artificial intelligence, science and scientific knowledge. Intelligence, first of all, is the technology of artificial machines, especially intelligent computer programs, from which, intellectual systems are studied in comparison with natural intelligence, which is traditionally considered a clear human right and right. Such a method of return and assistance are analyzed in Western literature with a new philosophical direction - constructivist scientific knowledge.
Foydalanilgan adabiyotlar
- F.Machlup. «The Production and Distribution of Knowledge in the United States». NJ., Princeton, 1962, 283 p.; Д.Белл. «Социальные рамки информационного общества». М., “Экономика”, 2004, 308 с.
- H.Asahi U. Tadao. Joho sangyo ron. «Information Industry Theory: Dawn of the Coming Era of the Ecto-dermal Industry». Tokyo, VP, 1963, p. 156; Hayashi Yujiro. «Johoka shakai: Hado na shakai kara sofuto na shakai» Токио, 1969, p. 189.
- Toshboboyev M.J. Axborotlashgan jamiyatda sun’iy intellekt va yoshlarning axloqiy qarashlari. “Falsafa va huquq”, Toshkent, 2020, 1-son, 77–79-betlar.
- Ilkhom Khuramov. Bo‘lajak pedagoglarning kasbiy bilimlarini rivojlantirishda sun’iy intelltning ahamiya-ti. “Jamiyat va innovatsiyalar” jurnali, Special Issue – 08 (2024). ISSN 2181-1415, 46–50-betlar.
- Toshboboyev M.J. Аxborotlаshgаn jаmiyatdа sun’iy intellektni rivojlаntirishning epistemologik xususi-yatlаri. Fаlsаfа fаnlаri bo‘yichа fаlsаfа doktori (PhD) dissertаtsiyasi аvtoreferаti, Toshkent, 2022.
- S.Nora. «L’Informatisation de la Societe». Paris, L’Independence, 1978, p. 298.
- Тураев Б.О. Танланган асарлар. 1-том, Тошкент, “Наврўз”, 2015, 352-бeт.
- Тураев Б.О. Танланган асарлар. 2-том, Тошкент, “Наврўз”, 2015, 368-бeт.
- J.Mustafayev. Ma’naviy meros – sinergetik tadqiqot obyekti sifatida. Falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi, Samarqand, 2024.
- Mustafayеv J.Sh. Tabiiy intеllеkt va shaxsiyat masalasi: psixofiziologik va sinеrgеtik tahlil. Tamaddun nuri. The light of civilization. 2025-yil, 10-son (73), Ilmiy, ijtimoiy-falsafiy, madaniy-ma’rifiy, adabiy-badiiy jurnal. ISSN 2181-8258 IF-9.347 DOI 10.69691