TARJIMADA FUNKSIONAL USLUB VA STILISTIK TRANSFORMATSIYA MUAMMOLARI
Mazkur maqolada tarjima jarayonida funksional uslubni saqlash va stilistik transfor-matsiya muammolari zamonaviy lingvistik yondashuvlar asosida tahlil qilinib, tarjimaning ekvivalentlik, adekvatlik, pragmatik moslashuv va madaniy adaptatsiya kabi asosiy kategoriyalari funksional uslub bilan uzviy bog‘liqlikda ko‘rib chiqiladi. Ingliz–o‘zbek hamda rus-o‘zbek tarjimalari materiallari asosida leksik-semantik, sintaktik va pragmatik transformatsiyalarning uslubiy natijalari aniqlanadi. Xalqaro tarjimashu-noslik nazariyalari o‘zbek olimlarining ilmiy qarashlari bilan qiyosiy tahlil qilinib, stilistik adekvatlik tu-shunchasining mazmuni kengaytiriladi.
В данной статье проблемы сохранения функционального стиля и стилистичес-ких трансформаций в процессе перевода анализируются на основе современных лингвистических подходов. Основные категории теории перевода–таки, как эквивалентность, адекватность, праг-матическая адаптация и культурная адаптация–рассматриваются в тесной взаимосвязи с функ-циональным стилем. На материале англо-узбекских и русско-узбекских переводов выявляются сти-листические результаты лексико-семантических, синтаксических и прагматических трансфор-маций. Международные теории переводоведения сопоставляются с научными взглядами узбек-ских ученых, что позволяет расширить содержание понятия стилистической адекватности.
This article analyses the issues of preserving functional style and stylistic transfor-mation in the translation process based on modern linguistic approaches. The fundamental categories of translation theory–such as equivalence, adequacy, pragmatic adaptation, and cultural adaptation—are examined in close connection with functional style. On the basis of English–Uzbek and Russian–Uzbek translation materials, the stylistic outcomes of lexical-semantic, syntactic, and pragmatic transformations are identified. International translation theories are comparatively analysed alongside the scholarly views of Uzbek researchers, thereby broadening the conceptual understanding of stylistic adequacy.
Foydalanilgan adabiyotlar
- Jakobson R. On Linguistic Aspects of Translation. Selected Writings. The Hague, Mouton, 1959, p. 232–239.
- Nida E. Toward a Science of Translating. Leiden, Brill, 1964, 331 p.
- Newmark P. A Textbook of Translation. London, Prentice Hall, 1988, 292 p.
- Venuti L. The Translator’s Invisibility. London, Routledge, 1995, 353 p.
- Salomov G‘. Tarjima nazariyasiga kirish. T., “O‘qituvchi”, 1978, 240-bet.
- Quronov D. Adabiyotshunoslikka kirish. T., A.Qodiriy nomidagi Xalq merosi nashriyoti, 2004, 224-bet.
- Komissarov V.N. Теория перевода. М., “Высшая школа”, 1990, 253 с.