XORAZM SHEVASI VA O‘ZBEK ADABIY TILI O‘RTASIDA NEYRON MASHINAVIY TARJIMA MODELINI YARATISHNING NAZARIY ASOSLARI VA ISTIQBOLLARI
Ushbu maqolada Xorazm shevasi va o‘zbek adabiy tili o‘rtasida neyron mashinaviy tarjima modelini yaratish masalasi nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Hozirgi kungacha mazkur yo‘nalishda amaliy model yoki to‘liq shakllangan tadqiqot ishlari mavjud emasligi sababli, maqolada asosan konsep-tual yondashuvlar, muammolar va istiqbolli yechimlar muhokama qilinadi.
В данной статье теоретически анализируется вопрос создания модели нейрон-ного машинного перевода между хорезмским диалектом и узбекским литературным языком. Ввиду отсутствия на сегодняшний день практических моделей или полностью сформированных исследо-вательских работ в данном направлении, в статье в основном обсуждаются концептуальные под-ходы, проблемы и перспективные решения.
This paper presents a theoretical analysis of developing a neural machine translation model between the Khorezm dialect and the Uzbek literary language. Since no prior practical implement-tations or comprehensive studies exist in this specific area, the research focuses on conceptual frameworks, linguistic challenges, and potential solutions.
Foydalanilgan adabiyotlar
- S.Mahmudov. O‘zbek dialektologiyasi. Toshkent, “Fan”, 1965.
- B.Kutlimuratova, E.Kuriyozov, M.Tillaeva. “Teaching English as a foreign language for primary school children. Literature review,” Foreign Language Teaching and Applied Linguistics, pp. 161–171, 2022.
- Sh.Shoabdurahmonov. O‘zbek tilining dialektologiyasi. Toshkent, “O‘qituvchi”, 1972.
- M.Sharipov, E.Kuriyozov, O.Yuldashev, O.Sobirov. “UzbekVerbDetection: Rule-based detection of verbs in Uzbek texts,” in Proc. 2024 Joint Int. Conf. Comput. Linguistics, Lang. Resour. Eval. (LREC-COLING 2024), May 2024, pp. 17343–17347.
- E.Begmatov. O‘zbek shevalari leksikasi. Toshkent, “Fan”, 1985.
- S.G.Matlatipov, J.Rajabov, E.Kuriyozov, M.Aripov. “UzABSA: Aspect-based sentiment analysis for the Uzbek language,” in Proc. 3rd Annu. Meeting Special Interest Group Under-resourced Lang. @ LREC-COLING 2024, May 2024, pp. 394–403
- D.Jurafsky and J.H.Martin. Speech and Language Processing, 3rd ed. draft. Pearson, 2020.
- K.Madatov, S.Matlatipov, M.Aripov. “Uzbek text’s correspondence with the educational potential of pupils: a case study of the School corpus,” arXiv preprint arXiv:2303.00465, 2023.
- J.Mattiev, U.Salaev, B.Kavšek. “Advanced Word Game Design Based on Statistics: A Cross-Linguistic Study with Extended Experiments,” Big Data Cogn. Comput., vol. 9, № 4, p. 103, 2025