ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №8 · 2026 / Maqola
13.00.00 – PEDAGOGIKA FANLARI

7–9-SINFLARDA FUNKSIONAL MAZMUNNI O‘QITISHDA GAMIFIKATSIYA VA LOYIHA INTEGRATSIYASIDAN FOYDALANISH METODIKASI

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Ushbu maqolada 7–9-sinflarda funksional mazmunni o‘qitishni gamifikatsiya va loyiha texnologiyalari integratsiyasi asosida takomillashtirish masalasi tadqiq etilgan. Tadqiqot davomida o‘quv-chilarning funksional tafakkuri, grafik tahlil qilish ko‘nikmalari va matematik modellashtirish kompeten-siyasini rivojlantirishga yo‘naltirilgan metodik model ishlab chiqilgan. Modelning mazmuniy asosini funk-siya, chiziqli funksiya, funksiyalar grafiklari va ularni real hayotiy vaziyatlar bilan bog‘lash tashkil etadi. Metodikada matematik kvestlar, XP ballari, darajalar, nishonlar, reyting tizimi, lapbook va loyiha topshi-riqlaridan foydalanilgan. Tajriba-sinov ishlari Toshkent shahar Sergeli tumani 300-DIU maktabining 7-sinf o‘quvchilari ishtirokida amalga oshirildi. Tajriba guruhida 89 nafar, nazorat guruhida 90 nafar o‘quv-chi qatnashdi. Yakuniy natijalarda tajriba guruhidagi yuqori darajadagi o‘zlashtirish 46,1 foizni, nazorat guruhida esa 27,8 foizni tashkil etdi. Pearson χ² mezoni bo‘yicha hisoblangan qiymat 7,80 bo‘lib, kritik qiymat 5,99 dan yuqori ekanligi aniqlandi. Natijalar taklif etilgan metodikaning funksional mazmunni o‘z-lashtirish samaradorligini oshirishda statistik jihatdan ishonchli ekanligini ko‘rsatdi.

Kalit so'zlar: gamifikatsiya, loyiha texnologiyasi, funksional mazmun, funksiya, chiziqli funksiya, matematik modellashtirish, grafik tafakkur, matematik savodxonlik, matematik kvest, lapbook.
РУССКИЙ

В статье рассматриваются вопросы совершенствования преподавания функ-ционального содержания в 7–9 классах на основе интеграции технологий геймификации и проект-ного обучения. В рамках исследования разработана методическая модель, направленная на разви-тие функционального мышления, навыков графического анализа и компетенции математического моделирования учащихся. В качестве основных методов обучения использовались математические квесты, система XP-баллов, уровни, значки, рейтинги, lapbook и проектные задания. Эксперимен-тальная работа проведена среди учащихся 7-х классов школы №300-DIU Сергелийского района го-рода Ташкента. В исследовании приняли участие 179 учащихся: 89 учащихся экспериментальной группы и 90 учащихся контрольной группы. По итогам эксперимента высокий уровень освоения ма-териала в экспериментальной группе составил 46,1%, а в контрольной группе — 27,8 %. Расчёт критерия Пирсона показал χ²=7,80 при критическом значении 5,99, что свидетельствует о ста-тистически значимой эффективности предложенной методики.

Ключевые слова: геймификация, проектная технология, функциональное содержание, функ-ция, линейная функция, математическое моделирование, графическое мышление, математическая грамотность.
ENGLISH

This article examines the improvement of teaching functional content in grades 7–9 through the integration of gamification and project-based learning technologies. A methodological model aimed at developing students’ functional thinking, graphical analysis skills, and mathematical modelling competence was developed. The methodology incorporates mathematical quests, XP points, levels, badges, leaderboards, lapbook activities, and project-based tasks. The experimental study was conducted among Grade 7 students at School No. 300-DIU in Sergeli District, Tashkent. A total of 179 students participated in the study, including 89 students in the experimental group and 90 students in the control group. At the end of the intervention, the proportion of students demonstrating a high level of achievement was 46.1% in the experimental group compared with 27.8% in the control group. Pearson’s chi-square test yielded χ²=7.80, exceeding the critical value of 5.99. The findings indicate that the proposed integrated methodology has a statistically significant positive effect on students’ mastery of functional content.

Keywords: gamification, project-based learning, functional content, function, linear function, mathematical modelling, graphical thinking, mathematical literacy.

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentabrdagi PF–158-farmoni. “O‘zbekiston – 2030” strategiyasi to‘g‘risida.
  2. O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi. Matematika fani bo‘yicha Milliy o‘quv dasturi. Toshkent, 2022.
  3. Akmalov A., Saparboyev J., Boytillayev D., Karimov E., Xodjaniyazov M. Algebra. Umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 7-sinfi uchun darslik. Toshkent, Respublika ta’lim markazi, 2022, 192-bet.
  4. Akmalov A., Saparboyev J. va boshq. Algebra. 7-sinf. O‘qituvchilar uchun metodik qo‘llanma. Toshkent, Respublika ta’lim markazi, 2022.
  5. . OECD. PISA 2022 Assessment and Analytical Framework: Mathematics, Reading, Science and Financial Literacy. Paris, OECD Publishing, 2023.
  6. Niss M., Højgaard T. Mathematical Competencies Revisited. Cham, Springer, 2019.
  7. Schoenfeld A.H. Mathematical Thinking and Problem Solving. New York, Routledge, 2016.
  8. Gardiner T. Teaching Mathematics at Secondary Level. Cambridge: Open Book Publishers, 2022.
  9. Bell S. Project-Based Learning for the 21st Century: Skills for the Future. The Clearing House. 2010, vol. 83(2), p. 39–43.
  10. Deterding S., Dixon D., Khaled R., Nacke L. From Game Design Elements to Gamefulness: Defining Gamification. Proceedings of the 15th International Academic MindTrek Conference. 2011, p. 9–15.
← Songa qaytish