INGLIZ VA O‘ZBEK ROMANLARIDA SHAXS TANAZZULINING BADIIY TALQINI
Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek romanlarida shaxs tanazzuli muammosi qiyosiy-adabiy nuqtayi nazardan kelib chiqib tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida insonning ma’naviy yemirilishi, ichki ziddiyatlari hamda ijtimoiy muhit ta’siri ostida yuzaga keladigan ruhiy inqiroz jarayonlari o‘rganildi. Ingliz adabiyotidan Oskar Uayldning “Dorian Grayning portreti” romani, o‘zbek adabiyotidan esa Abdulla Qodiriyning “O‘tkan kunlar” hamda Cho‘lponning “Kecha va kunduz” asarlari tahlil qilindi. Na-tijalar shuni ko‘rsatadiki, ingliz romanlarida tanazzul individualistik ruhda, o‘zbek romanlarida esa ko‘p-roq ijtimoiy-ma’naviy kontekstda talqin etiladi.
В данной статье проблема деградации личности в английских и узбекских рома-нах анализируется с точки зрения сравнительного литературоведения. В ходе исследования рас-сматриваются процессы нравственного упадка, внутренние конфликты и психологические кризи-сы, возникающие под влиянием социальной среды. Из английской литературы анализируется роман Оскара Уайльда «Портрет Дориана Грея», а из узбекской литературы произведения Абдуллы Ка-дыри «Минувшие дни» («O‘tkan kunlar») и Чулпана «Ночь и день» («Kecha va kunduz»). Результаты показывают, что в английских романах концепция деградации трактуется в индивидуалистичес-ком ключе, тогда как в узбекских романах она преимущественно представлена в социально-духов-ном контексте.
This article analyzes the problem of personal degradation in English and Uzbek novels from a comparative literary perspective. The study examines the processes of moral degradation, internal conflicts, and psychological crises that arise under the influence of the social environment. From English literature, Oscar Wilde’s “The portrait of Dorian Gray” is analyzed, while from Uzbek literature, Abdulla Qodiriy’s “Bygone Days” (O‘tkan kunlar) and Cho‘lpon’s “Night and Day” (Kecha va kunduz) are considered. The results indicate that in English novels, the concept of degradation is interpreted in an individualistic spirit, whereas in Uzbek novels it is predominantly represented within a socio-spiritual context.
Foydalanilgan adabiyotlar
- Wilde, Oscar. The Picture of Dorian Gray. London, Ward, Lock and Co, 1890, 89–180-betlar.
- Qodiriy Abdulla. O‘tkan kunlar. Toshkent, G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot, 1926, 214-bet.
- Cho‘lpon. Kecha va kunduz. Toshkent, “Sharq”, 1936, 185–186-betlar
- Karimov N. Adabiyot nazariyasi. Toshkent, 2010, 98–99-betlar.
- Rahimov D. Badiiy tahlil asoslari. Toshkent, 2015, 314–316-betlar.
- Musaeva D. (2021). Тоталитарная система в романе «1984» Джорджа Oруэлла. “Журнал иностран-ных языков и лингвистики”, 2(3).
- Aldington R. Death of a Hero. (standard edition), p. 145–146.