INKLUZIV TA’LIMDA PSIXO-PEDAGOGIK KORREKSIYANI AMALGA OSHIRISH METODLARI
Maqolada inkluziv ta’lim muhitida maxsus ehtiyojli o‘quvchilarning psixo-emotsional holatini barqarorlashtirishda qo‘llaniladigan zamonaviy psixo-pedagogik korreksiya metodlari tahlil qili-nadi. Shu bilan birga, o‘quvchining kognitiv yuklamasi va emotsional barqarorligini real vaqt rejimida ba-holash usullari hamda ularning ta’lim samaradorligiga ta’siri tahlil qilinadi. Tadqiqot natijasida kognitiv charchoqni erta aniqlash va differensial korreksiya metodlarini qo‘llashning metodik tizimi ishlab chiqil-gan bo‘lib, u ta’lim oluvchilarning ijtimoiy-pedagogik adaptatsiyasini optimallashtirishga xizmat qiladi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, o‘z vaqtida amalga oshirilgan pedagogik aralashuv o‘quvchilarning o‘quv motivatesiyasini 15–20%ga oshiradi.
В статье анализируются современные психолого-педагогические методы кор-рекции, применяемые для стабилизации психо-эмоционального состояния учащихся с особыми об-разовательными потребностями в инклюзивной образовательной среде. Также рассматриваются методы оценки когнитивной нагрузки и эмоциональной устойчивости учащихся в реальном времени и их влияние на эффективность обучения. В результате исследования была разработана методи-ческая система раннего выявления когнитивной усталости и применения дифференцированной коррекции, которая способствует оптимизации социально-педагогической адаптации обучающих-ся. Результаты показывают, что своевременное педагогическое вмешательство повышает учеб-ную мотивацию учащихся на 15–20%.
The article analyzes modern psycho-pedagogical correction methods used to stabilize the psycho-emotional state of students with special educational needs in an inclusive learning environment.
It also examines methods for assessing students’ cognitive load and emotional stability in real time, as well as their impact on learning effectiveness. The study resulted in a methodological system for early detection of cognitive fatigue and application of differential correction, which contributes to optimizing the socio-pedagogical adaptation of learners. The results indicate that timely pedagogical intervention increases students’ learning motivation by 15–20%.
Foydalanilgan adabiyotlar
- Ainscow M. (2020). Promoting inclusion and equity in education. Lessons from international experiences. Nordic Journal of Studies in Educational Policy, 6(1), p. 7–16. https://doi.org/10.1080/20020317.2020.1729587
- Eshmamatova S.T., Akbaraliyeva S.U. (2025). Inkluziv ta’limning korreksion-kompensatsion yo‘nalgan-lik amaliyoti. Tadqiqotlar, 70(2), 40–43-betlar.
- Ollaberganova M.M. Korreksion pedagogika asoslari. Inkluziv ta’lim. “Экономика и социум”, 2024, 7-son (122).
- Toshboltayeva M. (2025). Inkluziv ta’lim tushunchasi va rivojlanish bosqichlari. “Maktabgacha va maktab ta’limi” jurnali. https://doi.org/10.5281/zenodo.17496629
- Critchley H.D., Garfinkel S.N. (2017). Interoception and emotion. Current Opinion in Psychology, 17, p. 7–14. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2017.04.020
- Florian L. (2019). On the necessary co-existence of special and inclusive education. International Journal of Inclusive Education, 23(7–8), p. 691–704. https://doi.org/10.1080/13603116.2019.1622801
- Tilakova M.A. (2024). Inkluziv ta’lim ishtirokchilarini psixologik-pedagogik qo‘llab-quvvatlashni sama-rali tashkil etish. Pedagogs International Research Journal, 61(1), p. 22–27.