ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №5.2 · 2026 / Maqola
ILMIY AXBOROT

ISAJON SULTONNING “BOQIY DARBADAR” ASARI VA UNING CH.FORD TOMONIDAN QILINGAN INGLIZCHA TARJIMASI “ETERNAL WANDERER”NING QIYOSIY-STILISTIK TAHLILI

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Mazkur maqolada Isajon Sultonning “Boqiy darbadar” romani va uning Ch.Ford to-monidan amalga oshirilgan inglizcha tarjimasi –“Eternal Wanderer” asarining qiyosiy-stilistik tahlili keng qamrovda yoritilgan. Tadqiqotda o‘zbek tilidagi asl matnning leksik, sintaktik va badiiy tasvir vosi-talari tarjima jarayonida qanday o‘zgarishga uchrashi o‘rganiladi. Batafsil parallel matn tahlili asosida asosiy stilistik siljishlar hamda tarjima muammolari aniqlanadi, ayniqsa, o‘zbek va ingliz tillari o‘rtasidagi strukturaviy va madaniy tafovutlardan kelib chiqadigan jihatlar alohida e’tiborga olinadi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, tarjima falsafiy mazmunni yetarli darajada ifodalagan bo‘lsa-da, ko‘pincha, stilistik zichlik, metaforik boylik va madaniy xoslikning qisqarishiga olib keladi.

Kalit so'zlar: qiyosiy stilistika, badiiy tarjima, o‘zbek adabiyoti, ingliz tiliga tarjima, leksik tahlil, sintaktik transformatsiya, badiiy tasvir vositalari, madaniy ekvivalentlik, stilistik transformatsiya.
РУССКИЙ

В данной статье представлен всесторонний сравнительно-стилистический анализ романа Исажона Султона «Boqiy darbadar» и его английского перевода «Eternal Wanderer», выполненного Ч.Фордом. В исследовании рассматриваются трансформации лексических, синтак-сических и образных средств узбекского оригинала в процессе перевода. На основе детального па-раллельного анализа текстов выявляются ключевые стилистические сдвиги и переводческие труд-ности, особенно обусловленные структурными и культурными различиями между узбекским и ан-глийским языками. Полученные результаты показывают, что, несмотря на успешную передачу фи-
254
лософского содержания, перевод зачастую приводит к снижению стилистической плотности, ме-тафорической насыщенности и культурной специфики.

Ключевые слова: сравнительная стилистика, художественный перевод, узбекская литера-тура, перевод на английский язык, лексический анализ, синтаксическая трансформация, образные средства, культурная эквивалентность, стилистическая трансформация.
ENGLISH

This article presents a comprehensive comparative stylistic analysis of Isajon Sulton’s novel “Boqiy darbadar” and its English translation “Eternal Wanderer” by Ch.Ford. the study investigates how lexical, syntactic, and figurative features of the Uzbek source text are transformed in translation. Through detailed parallel textual analysis, the research identifies key stylistic shifts and translation chal-lenges, particularly those arising from structural and cultural differences between Uzbek and English. The findings suggest that while the translation successfully conveys the philosophical narrative, it frequently reduces stylistic density, metaphorical richness, and cultural specificity.

Keywords: comparative stylistics, literary translation, Uzbek literature, English translation, lexical analysis, syntactic transformation, figurative language, cultural equivalence, stylistic transformation.

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Munday J. (2016). “Introducing Translation Studies”. Routledge.
  2. Newmark P. (1988). “A Textbook of Translation”. Prentice Hall.
  3. Nida E. (1964). “Toward a Science of Translating”. Brill
  4. Sulton I. “Boqiy darbadar”. Tashkent, Uzbek Literature Publishing.
  5. Ford Ch. “Eternal Wanderer”. English Translation.
← Songa qaytish