MAXSUS FANLARNING AXBOROT-DIDAKTIK TAʼMINOTI SAMARADORLIGINI TAʼMINLOVCHI PEDAGOGIK SHART-SHAROITLAR
Maqolada maxsus fanlarning axborot-didaktik taʼminotini kasbiy funksiyalar asosida loyihalash uchun zarur pedagogik shart-sharoitlar tizimi asoslanadi. Muammo shundan iboratki, nazariy asoslangan yechim joriy etilgach, koʻpincha, kutilgan natijani bermaydi, sabab esa yechimning oʻzida emas, uni qoʻllash muhitida boʻladi. Tizimli va faoliyatli yondashuvlar asosida hujjatli tahlil, qiyosiy tahlil va pedagogik modellashtirish qoʻllanildi. Toʻrt guruhga birlashtirilgan oʻn toʻrtta shart ajratilib, har biri uchun taʼminlash mexanizmi belgilandi. Ilmiy hissa shartlarni deklarativ tavsifdan taʼminlash mexanizmi darajasiga koʻtarishdan iborat.
В статье обосновывается система педагогических условий, необходимых для проектирования информационно-дидактического обеспечения специальных дисциплин на основе профессиональных функций. Проблема в том, что теоретически обоснованное решение после вне-дрения нередко не дает ожидаемого результата, причем причина заключается не в самом решении, а в среде его применения. На основе системного и деятельностного подходов применены докумен-тальный и сравнительный анализ, педагогическое моделирование. Выделены четырнадцать усло-вий в четырех группах, для каждого определен механизм обеспечения. Научный вклад состоит в пе-реводе условий с уровня декларативного описания на уровень механизма обеспечения.
The article substantiates a system of pedagogical conditions required for designing the information-didactic support of specialised disciplines on the basis of professional functions. The problem is that a theoretically grounded solution, once introduced, often fails to produce the expected result, and the reason lies not in the solution itself but in the environment of its application. Based on the systems and activity approaches, documentary and comparative analysis and pedagogical modelling were applied. Fourteen conditions in four groups were identified and a provision mechanism was defined for each. The contribution consists in moving the conditions from declarative description to the level of a provision mechanism.
Foydalanilgan adabiyotlar
- Ипполитова Н., Стерхова Н. Анализ понятия «педагогические условия»: сущность, классификация. General and Professional Education, 2012, № 1, с. 8–14.
- Кузьмина Н.В. Методы системного педагогического исследования. Москва, “Народное образова-ние”, 2002, 208 с.
- Беспалько В.П. Слагаемые педагогической технологии. Москва, “Педагогика”, 1989, 192 с.
- Hamidov J.A. Kasb taʼlimida pedagog kadrlar tayyorlashga kompyuterli oʻqitish vositalari majmualarini yaratish texnologiyasi. Ped. fan. dokt. (DSc) diss., Toshkent, 2016, 334 bet.
- Urazova M.B. Boʻlajak oʻqituvchining kasbiy-pedagogik faoliyatga tayyorgarligini loyihalash. Toshkent, “Fan va texnologiya”, 2018, 176-bet.
- Olimov Q.T. Oʻquv adabiyotlarini yaratish nazariyasi va metodikasi. Toshkent, “Fan”, 2010, 176-bet.
- Toʻxtayeva Z.Sh. Maxsus fanlarni oʻqitish metodikasi. Buxoro, “Durdona”, 2020, 196-bet.
- Sephokgole R.D. et al. Investigating teachers’ integration of technology in automotive vocational edu-cation. Int. J. Learning, Teaching and Educational Research, 2024, vol. 23, № 6, pp. 1–18.