ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
O'zbekcha Русский English
Arxiv / №9 · 2026 / Maqola
13.00.00 – PEDAGOGIKA FANLARI

OG‘IR NUTQ NUQSONLARI BO‘LGAN BOLALAR BILAN ISHLASHGA BO‘LAJAK LOGOPEDLARNI TAYYORLASH BOSQICHLARI VA ULARNI AMALGA OSHIRISHNING PEDAGOGIK STRATEGIYALARI

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Ushbu maqolada og‘ir nutq nuqsonlari bo‘lgan bolalar bilan ishlashga bo‘lajak logo-pedlarni tayyorlash bosqichlari va ularni amalga oshirishning pedagogik strategiyalari haqida yoritilgan. Bo‘lajak logopedlar og‘ir nutq nuqsonlarni bir-biridan farqlash, ularga to‘g‘ri tashxis qo‘yishda nazariy va maliy bilimlarning ahamiyati, ularni bartaraf etishda qo‘llaniladigan metod va metodikalarni qo‘llash ishlari. Shuningdek, bo‘lajak logopedlar og‘ir nutq nuqsonlar bilan ishlashda qo‘llaniladigan tayyorlash bosqichlari va pedagogik strategiyalardan foydalanish ishlari ko‘rsatilgan.

Kalit so'zlar: defektologiya, logopediya, duduqlanish nutq nuqsoni, rinolaliya nutq nuqsoni, dizar-triya nutq nuqsoni, alaliya nutq nuqsoni, korreksiya, adaptatsiya, logopedik zond, shpatel, ritm, tembr, nut-qiy nafas, motorika.
РУССКИЙ

В статье описываются этапы подготовки будущих логопедов к работе с деть-ми, имеющими тяжелые нарушения речи, а также педагогические стратегии реализации этой подготовки. Рассматриваются вопросы дифференциации различных видов тяжелых нарушений речи, роль теоретических и практических знаний в их правильной диагностике, а также примене-ние методов и приемов, направленных на их устранение. Кроме того, представлены этапы обуче-ния и педагогические стратегии, используемые будущими логопедами в работе с данной категори-ей нарушений.

Ключевые слова: дефектология, логопедия, заикание, ринолалия, дизартрия, алалия, коррек-ция, адаптация, логопедический зонд, шпатель, ритм, тембр, речевое дыхание, моторика.
ENGLISH

The article outlines the stages of preparing future speech-language pathologists to work with children who have severe speech disorders, as well as the pedagogical strategies employed in this training. It examines the differentiation of various types of severe speech disorders, the role of theoretical and practical knowledge in their accurate diagnosis, and the application of methods and techniques aimed at remediating them. Furthermore, the article presents the training stages and pedagogical strategies used by future speech-language pathologists when addressing this category of disorders.

Keywords: Special education, speech therapy, stuttering, rhinolalia, dysarthria, alalia, correction, adaptation, speech therapy probe, tongue depressor, rhythm, timbre, speech breathing, motor skills.
Maqola · PDF
PDF yuklab olish Yangi oynada ochish

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi. Toshkent, 2025,19-mart.
  2. Xodjabekova Surayyo. Ogʻir nutq nuqsoni bo‘lgan bolalarning kommunikativ kompetentligini rivojlanti-rish texnologiyalari. Pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati, Toshkent, 2025, 6;11-bet.
  3. Sh.Shokirova. Kompleks yondashuv asosida yuqori lab va tanglayning tug‘ma kemtiklari bo‘lgan bola-larda korreksion logopedik ishni takomillashtirish. Pedagogika fanlari doktori (dsc) dissertatsiyasi avtoreferati, Toshkent, 2024.
  4. S.J.Achilova. Logopediya. Darslik, Chirchiq, 2025,139,140,188-betlar.
  5. (5) .S.J.Achilova. Og‘ir nutq nuqsoni bo‘lgan dizartriya nutq kamchiligi bilan ishlashning o‘ziga xos metodik tizimi va ularni talabalarga o‘rgatish metodlari. Mug‘allim hәm үzliksiz bilimlendirio‘. Ilimiy-metodikalыq jurnal, 2026, 1/2-son, 399–405-betlar.
  6. S.J.Achilova. Bo‘lajak logopedlar rinolaliyani og‘ir nutq nuqsoni sifatida o‘rganishda qo‘llaniladigan top-shiriqlarning ahamiyati. “Maktabgacha va maktab ta’limi” jurnali, 2026-yil, aprel, 4(3)-son, 240–243-betlar.
  7. S.J.Achilova. Peculiar aspects of determining the pedagogical and psychological characteristics of the development of children with severe speech impairment. Omega Journal of Inclusive Education and Practice ISSN (E): 3072-4694. Volume 01, Issue 02, May, 2026, p. 113–120 Website: https://omegajournals.org Licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License. https://scholar.google.com/citations?view_op=view_ citation&hl=ru&user=UIwzmp8AAAAJ&citation_for_view=UIwzmp8AAAAJ:IjCSPb-OGe4C/
← Songa qaytish