ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №7 · 2026 / Maqola
10.00.00 – FILOLOGIYA FANLARI

O‘ZBEK RAQAMLI DISKURSIDA MULTIMODAL PRAGMATIK BIRLIKLARNING SHAKLLANISH MEXANIZMLARI VA KOMMUNIKATIV TA’SIR STRATEGIYALARI

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Maqolada o‘zbek raqamli diskursida multimodal pragmatik birliklarning shakllanish mexanizmlari va kommunikativ ta’sir strategiyalari tadqiq etiladi. Raqamli kommunikatsiyada so‘z, grafik belgi, hashtag, mem, gif, ovozli xabar, qisqartma va tipografik ta’kid kabi verbal hamda noverbal vositalar birgalikda ishlash orqali yangi pragmatik ma’no hosil qiladi. Tadqiqotda diskurs-pragmatik, lingvosemio-tik va kontekstual tahlil usullari asosida semantik siqilish, kontekstual moslashuv, gibridlanish, indeksalla-shuv va konvensionallashuv mexanizmlari aniqlanadi.

Kalit so'zlar: raqamli diskurs, multimodal birlik, pragmatik ma’no, hashtag, mem, grafik belgi, kom-munikativ ta’sir, lingvosemiotika, o‘zbek tili.
РУССКИЙ

В статье исследуются механизмы формирования мультимодальных прагма-тических единиц и стратегии коммуникативного воздействия в узбекском цифровом дискурсе. Рас-сматриваются слово, графический знак, хештег, мем, gif, голосовое сообщение, сокращение и ти-пографическое выделение как средства цифровой коммуникации. Выявляются механизмы семанти-ческого сжатия, контекстуальной адаптации, гибридизации, индексализации и конвенционализа-ции.

Ключевые слова: цифровой дискурс, мультимодальная единица, прагматическое значение, хештег, мем, графический знак, коммуникативное воздействие, узбекский язык.
ENGLISH

The article examines the formation mechanisms of multimodal pragmatic units and communicative influence strategies in Uzbek digital discourse. It analyzes words, graphic signs, hashtags, memes, gifs, voice messages, abbreviations and typographic emphasis as tools of digital meaning-making. The study identifies semantic compression, contextual adaptation, hybridization, indexicalization and conventionalization as key mechanisms of pragmatic interpretation.

Keywords: digital discourse, multimodal unit, pragmatic meaning, hashtag, meme, graphic sign, communicative influence, Uzbek language

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Safarov Sh. Pragmalingvistika. Toshkent, “O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi”, 2008, 286-bet.
  2. Hakimov M. O‘zbek pragmalingvistikasi asoslari. Toshkent, “Akademnashr”, 2013, 176-bet.
  3. Mahmudov N. Til va madaniyat. Toshkent, “O‘zbekiston”, 1992, 96-bet.
  4. Rasulov R. Umumiy tilshunoslik. Toshkent, “Fan va texnologiya”, 2010, 248-bet.
  5. Yo‘ldoshev B. Badiiy matn lingvopoetikasi. Samarqand, SamDU nashri, 2008, 144-bet.
  6. Sayfullayeva R., Mengliyev B., Boqiyeva G., Qurbonova M., Yunusova Z., Abuzalova M. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. Toshkent, “Fan va texnologiya”, 2009, 416-bet.
  7. Crystal D. Internet Linguistics: A Student Guide. London, Routledge, 2011, 192 p.
  8. Herring S.C. Computer-Mediated Communication: Linguistic, Social and Cross-Cultural Perspectives. Amsterdam, John Benjamins, 1996, 314 p.
  9. Kress G., van Leeuwen T. Reading Images: The Grammar of Visual Design. London, Routledge, 2006, 291 p.
  10. Yus F. Cyberpragmatics: Internet-Mediated Communication in Context. Amsterdam, John Benjamins, 2011, 353 p.
← Songa qaytish