ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №6 · 2026 / Maqola
01.00.00 – FIZIKA-MATEMATIKA FANLARI

PTOLOMEY VA b−METRIK FAZOLAR

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Ushbu ishda Ptolomey yarimmetrik fazolari tadqiq etiladi. Ishda Ptolomey fazosi tu-shunchasi kiritilib, yarim metrik fazoning ixtiyoriy to‘rtta nuqtasi uchun Ptolomey tengsizligining bajarili-shining zaruriy va yetarlilik sharti isbotlanadi. Tadqiqotning asosiy hissasi maxsus yarim metrikani qurish va tahlil qilishdan iborat bo‘lib, u kvazi-Ptolomey fazosi tushunchasiga asoslanib, b-metrik fazo bilan kvazi -Ptolomey fazosi o‘rtasidagi chuqur o‘zaro bog‘liqlikni o‘rnatadi. Olingan natijalar ushbu fazolarning strukturaviy xususiyatlarini yangicha nuqtai nazardan tahlil qilish imkonini beradi.

Kalit so'zlar: metrik fazolar, semimetrik, Ptolemey fazosi, kvazi-Ptolemey fazosi, Ptolemey tengsizli-gi
РУССКИЙ

В данной работе исследуются Птолемеевы полуметрические пространства. Рассматриваются свойства полуметрика и вводится понятие Птолемеева пространства, для ко-торого доказывается неравенство Птолемея для любых четырех точек полуметрического прос-транства. Основной вклад работы заключается в построении и детальном анализе специальной полуметрики, которая, основываясь на понятии квазиптолемеева пространства, устанавливает глубокую взаимосвязь между b-метрическим и квазиптолемеевым пространствами. Полученные результаты позволяют по-новому взглянуть на структурные особенности данных пространств.

Ключевые слова: метрические пространства, полуметрика, птолемеево пространство, ква-зиптолемеево пространство, неравенство Птолемея.
ENGLISH

This paper examines Ptolemaic semimetric spaces, building upon the classical Ptolemy inequality. We introduce the concept of Ptolemaic spaces and verify the Ptolemy inequality for arbitrary sets of four points within a semimetric space. The primary contribution of this work is the construction and detailed analysis of a specific semimetric that establishes a deep connection between b-metric spaces and Quasi-Ptolemaic spaces. This construction provides new insights into the structural characteristics of these spaces and extends current understanding of their geometric properties.

Keywords: metric spaces, semimetric, Ptolemaic space, quasi-Ptolemaic space, Ptolemy's inequa-lity.

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Yuldashev B.E. Ptolemaic spaces and their generalizations. Letters in Nonlinear Analysis and its Appli-cations 2 (2024). № 1, р. 28–34.
  2. Kirk W., Shahzad N. Fixed point theory in distance spaces. Cham, Switzerland: Springer International Publishing, 2014.
  3. Blumenthal L.M. Theory and applications of distance geometry. New York, 1970.
  4. Zhanqi Z., Yingqing X. Strongly hyperbolic metrics on Ptolemy spaces. Hunan University, China, 2019.
  5. Ibragimov Zair., Hyperbolizing hyperspaces. Michigan Math. J.60, 2011.
  6. Довгошей А.А., Петров. Е.А. Птолемеевы пространства. “Сибирский математический журнал”, март–апрель, 2011, том 52, № 2.
  7. Асеев В.В. Обобщённые углы в птолемеевых мёбиусовых структурах. “Сибирский математический журнал”, март–апрель, 2018, том 59, № 2.
← Songa qaytish