ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №6 · 2026 / Maqola
01.00.00 – FIZIKA-MATEMATIKA FANLARI

QO‘SHIMCHA HADLI KAMASSA-HOLM TENGLAMASINI INTEGRALLASH

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Ushbu ish qo‘shimcha hadli Kamassa-Holm tenglamasini davriy funksiyalar sinfida integrallashga bag‘ishlangan. Avvalo, boshlang‘ich shart sifatida berilgan funksiyani vaznli Shturm-Liuvill tenglamasining koeffitsiyenti deb qarab, to‘g‘ri masala yechiladi va 0t=da spektral berilganlarni hosil qilinadi. Keyin 0t>da vaznli Shturm-Liuvill tenglamasining spektral berilganlarining vaqt bo‘yi-cha o‘zgarish dinamikasini ifodalovchi Dubrovin tenglamalari sistemasi hosil qilinadi va yechimning mav-judligi va yagona ekanligi isbotlanadi. Oxirida teskari spektral masala yechish algoritmidan foydalanib, hisoblangan spektral berilganlar asosida qo‘shimcha hadli Kamassa-Holm tenglamasining yechimini qay-ta tiklash algoritmi taqdim etiladi.

Kalit so'zlar: vaznli Shturm-Liuvill tenglamasi, Kamassa-Holm tenglamasi, teskari masala, lakuna, izlar formulasi.
РУССКИЙ

Данная работа посвящена интегрированию уравнения Камасса–Холма с допол-нительным членом в классе периодических функций. Прежде всего, принимая заданную начальную функцию в качестве коэффициента уравнения Штурма-Лиувилля c весом, формулируется и реша-ется правильно поставленная прямая задача, по результатам которой в момент 0t=получают-ся спектральные данные. Затем при 0t>выводится система уравнений Дубровина, описывающих динамику изменения спектральных данных во времени, и доказываются существование и единст-
26
венность ее решения. В заключение, используя алгоритм решения обратной спектральной задачи, на основе вычисленных спектральных данных приводится алгоритм восстановления решения урав-нения Камасса-Холма с дополнительным членом.

Ключевые слова: уравнения Штурма-Лиувилля c весом, уравнение Камасса-Холма, обрат-ная задача, лакуна, формула след.
ENGLISH

This work is devoted to integrating the Camassa-Holm equation with an additional term in the class of periodic functions. First, considering the given initial function as the coefficient of a weighted Sturm-Liouville equation, we formulate and solve the well-posed direct problem and obtain the spectral data at 0t=. Then, for 0t>, we derive the Dubrovin equations that describe the time evolution of the spectral data and prove the existence and uniqueness of their solution. Finally, using the inverse spectral problem algorithm, we present an algorithm for reconstructing the solution of the Camassa-Holm equation with an additional term based on the computed spectral data.

Keywords: weighted Sturm-Liouville equation, Camassa-Holm equation, inverse problem, lacunas, trace formulas.

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Camassa R. and Holm D., An integrable shallow water equation with peaked solitons. Phys. Rev. Lett., 1993, vol. 71, pp. 1661–1664.
  2. Constantin A. A general-weighted Sturm-Liouville problem, Ann. Scuola Norm. Sup. Pisa, 1997, 24, p. 767–782.
  3. Constantin A. On the spectral problem for the periodic Camassa-Holm equation, J.Math. Anal. Appl., 1997, 210, p. 215–230.
  4. Hasanov A.B., Babajanov B.A, Atajonov D.O. On the Integration of the Periodic Camassa-Holm Equation with a Self-Consistent Source, Journal of SibFU. Mathematics and Physics, 2022, 15(6), p. 785–796.
← Songa qaytish