ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №5.2 · 2026 / Maqola
ILMIY AXBOROT

RUS VA O‘ZBEK LINGVISTIK MADANIYATLARI PARADIGMASIDA DO‘STLIKNING IJOBIY VA SALBIV TAASSUROTLARINING LINGVOMADANIY TAHLILI

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Ushbu maqolada rus va o‘zbek til madaniyatlarida do'stlikning ijobiy va salbiy ob-razlari paremiologik birliklar yordamida taqqoslanadi. Asosiy e’tibor ikkala madaniyatda ham ushbu ob-razlarni o'rganish va taqqoslashga qaratilgan. Tadqiqot do'stlik haqidagi qadriyat tushunchalari xalq do-noligida, shuningdek, maqol va matallar orqali ochib berilgan madaniy jihatdan aniqlangan xususiyatlar-da qanday aks etishini korsatadi. Paremiologik birliklarni tahlil qilish bizga madaniy farqlarni va ularning shakllanishining tarixiy va madaniy kontekstini hisobga olgan holda rus va o’zbek tillarida do'stlik tushun-chasining o'ziga xos tasavvurlarini aniqlash imkonini beradi.

Kalit so'zlar: do'stlik, paremiologiya, rus tili, o'zbek tili, lingvomadaniy tahlil, ijobiy va salbiy ob-razlar, madaniy qadriyatlar.
РУССКИЙ

Статья посвящена сравнению положительных и отрицательных образов друж-бы в русской и узбекской языковых культурах с помощью паремиологических единиц. Основное вни-мание уделяется исследованию и сопоставлению этих образов в обеих культурах. Проведённое исследование демонстрирует, каким образом ценностные представления о дружбе находят отра-жение в народной мудрости, а также в культурно обусловленных особенностях, раскрывающихся через пословицы и поговорки. Анализ паремиологических единиц позволяет выявить специфику вос-приятия концепта дружбы в русском и узбекском языках с учётом культурных различий и исто-рико-культурного контекста их формирования.

Ключевые слова: дружба, паремиология, русский язык, узбекский язык, лингвокультурный анализ, положительные и отрицательные образы, культурные ценности.
ENGLISH

The article is devoted to the comparison of positive and negative images of friendship in Russian and Uzbek linguistic cultures using paremiological units. The study shows how the values of friendship are reflected in folk wisdom, as well as in specific cultural characteristics revealed through pro-verbs and sayings. The analysis of paremiological units reveals how the concept of friendship is perceived in Russian and Uzbek languages, taking into account their cultural differences and historical context.

Keywords: friendship, paremiology, Russian language, Uzbek language, linguocultural analysis, positive and negative images, cultural values.

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Антонова Е.Н., Бредис М.А., Владимирова Т.Е., Гишкаева Л.Н., Иванов Е.Е., Зиновьева Е.И., Комова Д.Д., Ломакина О.В., Макарона АС., Мокиенко В.М., Шакина Н.Ю. Паремиология без границ. Mонография, Москва, РУДН, 2020, c. 4–24.
  2. Мирзаев Т., Мусокулов А., Саримсоков Б. Узбек халқ мақоллари. Тoшкент, 2003, 94–104-бетлар.
  3. Рыбникова М.А. Русские пословицы и поговорки. Москва, Академия наук СССР, Институт миро-вой литературы им. А.М.Горького, 1961, c. 54–90.
  4. Селиванов Ф.М., Кирдан Б.П., Аникин В.П. Русские пословицы и поговорки. Москва, “Художест-венная литература”, 1988, c. 84–86.
  5. Даль В.И. Пословицы русского народа. Москва, “Эксмо”, 2011, 736 с.
  6. Раҳматуллаев Ш. Ўзбек халқ мақоллари ва маталлари. Тошкент, “Ўқитувчи”,2018, 220-бeт.
  7. Телия В.Н. Русская фразеология: семантический, прагматический и лингвокультурологический аспекты. Москва, “Языки русской культуры”, 1996, 288 с.
  8. LIBRARY.RU. Научная электронная библиотека: статьи по русской и узбекской паремиологии. RL: https://elibrary.ru
  9. INLIBRARY.UZ. Электронная библиотека научных статей Узбекистана: сопоставительные иссле-дования пословиц. URL: https://inlibrary.uz
← Songa qaytish