ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №1 · 2025 / Maqola
ILMIY AXBOROT

RUS VA O‘ZBEK TILILARIDAGI DIPLOMATIK ATAMALARNI TANLASH VA TASNIFLASH: TERMINOLOGIK USUL

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Maqolada mantiqiy va lingvistik tamoyillarni o‘zida mujassam etgan terminologiya usulidan foydalangan holda rus va o‘zbek tillaridagi diplomatik atamalarni aniqlaydi va tasniflaydi. Bu atamaning tizimdagi o‘rnini aniqlash va uning semantikasini tahlil qilish imkonini beradi. Ushbu ishning dolzarbligi atamalarning aniq tasnifini talab qiladigan diplomatik amaliyot masalalarini chuqur tushunish zarurati bilan bog‘liq. Tadqiqot natijasida ushbu bilim sohasidagi leksik birliklarning turli toifalari aniq-landi. Tadqiqot natijalari terminologiyani o‘rganish bilan shug‘ullanadigan tilshunoslar uchun ham, diplo-matiya, xalqaro huquq va huquqshunoslik sohasidagi mutaxassislar uchun ham foydali bo‘lishi mumkin.

Kalit so'zlar: diplomatiya, diplomatiya, siyosat, huquqshunoslik, atama, terminologiya, atamalar ti-zimi, o‘zlashtirilgan atamalar, asoslantirilgan va asoslanmagan atamalar, bir qiymatli va polisemantik atamalar, asosiy va o‘zlashtirilgan atamalar, internatsionalizm.
РУССКИЙ

Статья посвящена классификации дипломатических терминов русского и уз-бекского языков с применением терминоведческого метода, сочетающего в себе логический и лин-гвистический принципы. Это позволяет определить место термина в системе и проанализировать его семантику. Актуальность данной работы обусловлена необходимостью глубокого понимания вопросов дипломатической практики, требующих четкой классификации терминов. В результате исследования помимо данной области знаний определяются различные категории лексических еди-ниц других смежных дисциплин. Результаты исследования могут быть полезны как лингвистам, занимающимся изучением терминологии, так и специалистам в области дипломатии, междуна-родного права и юриспруденции.

Ключевые слова: дипломатия, дипломатика, политика, юриспруденция, термин, терминоло-гия, терминосистема, заимствование, мотивированные и немотивированные термины, однознач-ные и многозначные термины, базовые и привлеченные термины, интернационализмы.
ENGLISH

The article is devoted to the classification of diplomatic terms of the Russian and Uzbek languages using the terminological method that combines logical and linguistic principles. This allows us to determine the place of the term in the system and analyze its semantics. The relevance of this work is due to the need for a deep understanding of the issues of diplomatic practice that require a clear classification of terms. As a result of the study, in addition to this area of knowledge, various categories of lexical units of other related disciplines are determined. The results of the study can be useful both for linguists studying terminology and for specialists in the field of diplomacy, international law and jurisprudence.

Keywords: diplomacy, diplomatics, politics, jurisprudence, term, terminology, terminology system, borrowed terms, motivated and unmotivated terms, unambiguous and polysemantic terms, basic and borrowed terms, internationalisms

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Лотте Д.С. Вопросы заимствования и упорядочения иноязычных терминов и терминоэлементов. М., “Наука”, 1982, 152 с.
  2. Гринев-Гриневич С.В. Терминоведение. Учеб. пособие для студ. высш. учеб. заведений, М., изда-тельский центр «Академия», 2008, 304 с.
  3. Даниленко В.П. Русская терминология. Опыт лингвистического описания. Москва, “Наука”, 1977, 246 с.
  4. Дипломатический словарь. В 3-х т., глав. ред. А.А.Громыко (и др.). Т I, М., Политиздат, 1971, Т I, А-И, 612 с.
  5. Дипломатический словарь. В 3-х т. Глав. ред. А.А.Громыко (и др.). Т II, М., Политиздат, 1971, Т II, К-П, 1971, 592 с.
  6. Дипломатический словарь. В 3-х т. Глав. ред. А.А.Громыко (и др.). Т III, М., Политиздат, 1973, Т III, Р-Я, 1973, 719 с.
  7. Канделаки Т.Л. Семантика и мотивированность терминов. Т.Л.Канделаки. Москва, “Наука”, 1977, 167 с
  8. Лейчик В.М. Терминоведение. предмет, методы, структура. Изд 3-е. Издательство ЛКИ, 2007, 126 с.
← Songa qaytish