STEM TA’LIM MUHITIDA O‘QUVCHILARNING TADQIQOTCHILIK KO‘NIKMALARINI SHAKLLANTIRISHDA EVRISTIK YONDASHUVNING IMKONIYATLARI
Ushbu maqolada zamonaviy ta’lim muhitida o‘quvchilarning tadqiqotchilik ko‘nikma-larini shakllantirish masalasi STEM ta’limi va evristik yondashuvning o‘zaro uyg‘unligi asosida yoritilgan. Bugungi ta’lim jarayonida o‘quvchining tayyor bilimlarni o‘zlashtirishi bilan bir qatorda, muammoni mus-taqil anglashi, savol qo‘yishi, faraz ilgari surishi, axborot izlashi, tajriba o‘tkazishi va olingan natijalarni tahlil qilishi muhim ahamiyat kasb etmoqda. Evristik yondashuv o‘quvchini tayyor bilimni qabul qiluvchi emas, balki bilimni mustaqil izlovchi va yaratuvchi faol subyekt sifatida shakllantirishga yo‘naltiradi. STEM ta’limi esa mazkur faoliyatni amalga oshirish uchun amaliy, fanlararo va tajribaviy muhitni yaratish imkonini beradi. Maqolada STEM muhitida evristik topshiriqlardan foydalanishning pedagogik imkoniyat-lari, tadqiqotchilik ko‘nikmalarini shakllantirish bosqichlari va ularni rivojlantirishga ta’sir etuvchi peda-gogik shart-sharoitlar tahlil qilingan.
В данной статье рассматривается формирование исследовательских навыков учащихся в современной образовательной среде посредством интеграции образования в области STEM и эвристического подхода. В современном образовательном процессе наряду с усвоением го-товых знаний для учащихся становится всё более важным самостоятельно понимать проблемы, формулировать вопросы, выдвигать гипотезы, искать информацию, проводить эксперименты и анализировать полученные результаты. Эвристический подход направлен на развитие учащихся не просто как получателей готовых знаний, а как активных субъектов, самостоятельно ищущих и создающих знания. Образование в области STEM, в свою очередь, обеспечивает практическую, междисциплинарную и экспериментальную среду для осуществления такой деятельности. В статье анализируются педагогический потенциал использования эвристических задач в среде STEM, этапы развития исследовательских навыков учащихся, а также педагогические условия, способствующие их развитию.
This article examines the formation of students’ research skills in the modern educational environment through the integration of STEM education and the heuristic approach. In today’s educational process, along with acquiring ready-made knowledge, it is increasingly important for students to independently understand problems, formulate questions, put forward hypotheses, search for information, conduct experiments, and analyze the obtained results. The heuristic approach aims to develop students not merely as recipients of ready-made knowledge, but as active subjects who independently seek and create knowledge.[1] STEM education, in turn, provides a practical, interdisciplinary, and experimental environment for carrying out such activities. The article analyzes the pedagogical potential of using heuristic tasks in a STEM environment, the stages of developing students’ research skills, and the pedagogical conditions that contribute to their development.
Foydalanilgan adabiyotlar
- Хуторской А.В. Дидактическая эвристика. Теория и технология креативного обучения. Москва, издательство МГУ, 2003.
- Лернер И.Я. Дидактические основы методов обучения. Москва, “Педагогика”, 1981.
- Загвязинский В.И. Методология и методы психолого-педагогического исследования. Москва, “Академия’, 2001.
- OECD. The Future of Education and Skills 2030: OECD Learning Compass 2030. Paris, OECD.
- Xudoyberganov Sh.Sh., Bekchonov X.O‘., Sharipova G.O., Matyakubova G.A., Gulyamova G.B. Ilmiy tadqiqot metodologiyasi. Toshkent, “Bookmany Print”, 2024, 306-bet.
- Андреев В.И. Эвристическое программирование учебно-исследовательской деятельности. Казань, издательство Казанского университета.