UMUMTA’LIM MAKTABLARIDA JADID ADABIYOTINI O‘QITISHDA MULTIMEDIA VOSITALARIDAN FOYDALANISH METODIKASI
Mazkur maqolada jadid adabiyotini umumiy o‘rta ta’lim maktablarida o‘qitishda mul-timerdia texnologiyalaridan foydalanishning nazariy va metodik asoslari tahlil qilinadi. Jadid adabiyoti-ning tarixiy-ma’rifiy mohiyati, uning yosh avlod ma’naviy kamolotidagi o‘rni hamda zamonaviy raqamli pedagogika bilan integratsiyalash imkoniyatlari yoritiladi. Multimedia vositalari sifatida audio va video materiallar, infografikalar, interaktiv xaritalar, virtual ekskursiyalar, Kengaytirilgan reallik va Virtual re-allik texnologiyalari hamda raqamli hikoyachilik metodlarining ta’lim samaradorligiga ta’siri ilmiy jihat-dan asoslanadi. Tadqiqot natijalari multimedia vositalari jadid adabiyotini o‘qitishda o‘quvchilarning ta-rixiy tafakkuri, estetik didi, tanqidiy fikrlashi va mustaqil mushohada yuritish ko‘nikmalarini rivojlantirish-da muhim omil ekanligini ko‘rsatadi.
В данной статье анализируются теоретические и методические основы ис-пользования мультимедийных технологий при преподавании джадидской литературы в общеобра-зовательных школах. Освещаются историко-просветительская сущность джадидской литера-туры, её роль в духовно-нравственном развитии молодого поколения, а также возможности её интеграции с современной цифровой педагогикой. Научно обосновывается влияние таких мульти-медийных средств, как аудио- и видеоматериалы, инфографика, интерактивные карты, виртуаль-ные экскурсии, технологии дополненной и виртуальной реальности, а также методы цифрового сторителлинга на повышение эффективности образовательного процесса. Результаты исследо-вания показывают, что мультимедийные средства являются важным фактором развития у учащихся исторического мышления, эстетического вкуса, критического мышления и навыков самостоятельного анализа при изучении джадидской литературы.
This article analyzes the theoretical and methodological foundations of using multi-media technologies in teaching Jadid literature in secondary schools. It highlights the historical and educational significance of Jadid literature, its role in the spiritual and moral development of the younger generation, and the possibilities of its integration with modern digital pedagogy. The study scientifically substantiates the educational effectiveness of various multimedia tools, including audio and video materials, infographics, interactive maps, virtual excursions, augmented reality (AR) and virtual reality (VR) technologies, as well as digital storytelling methods. The findings demonstrate that multimedia technologies serve as an important factor in developing students’ historical thinking, aesthetic appreciation, critical thinking skills, and independent reasoning abilities in the process of teaching Jadid literature.
Foydalanilgan adabiyotlar
- Qosimov B. Milliy uyg‘onish davri o‘zbek adabiyoti. Toshkent, “Ma’naviyat”, 2004.
- Yo‘ldoshev Q. Yoniq so‘z. Toshkent, “Yangi asr avlodi”, 2006.
- Dolimov U. Milliy uyg‘onish pedagogikasi. “Toshkent”, 2012.
- Avloniy A. Turkiy guliston yoxud axloq. “Toshkent”, “O‘qituvchi”, 1992.
- Fitrat A. Tanlangan asarlar. Toshkent, “Ma’naviyat”, 2006.
- Cho‘lpon. Asarlar. Toshkent, “Sharq”, 2016.
- Mayer R.E. Multimedia Learning. New York, Cambridge University Press, 2021.
- Moreno R. Educational Psychology and Multimedia Learning. New York, Routledge, 2019.
- Sweller J. Cognitive Load Theory. New York, Springer, 2018.
- Bates T. Teaching in a Digital Age. Vancouver, Tony Bates Associates, 2022.