ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №9 · 2026 / Maqola
10.00.00 – FILOLOGIYA FANLARI

‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDA YO‘NALMA HARAKAT FE’LLARINING VALENTLIK XUSUSIYATLARI VA LEKSIKOGRAFIK TALQINI

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Mazkur maqolada o‘zbek va ingliz tillaridagi yo‘nalma harakat fe’llarining valentlik xususiyatlari, argument strukturasi, yo‘nalish, manba, yo‘l va maqsad kabi semantik komponentlari hamda ularning izohli va ikki tilli lug‘atlarda ifodalanish xususiyatlari qiyosiy jihatdan tadqiq etiladi.

Kalit so'zlar: yo‘nalma harakat fe’llari, valentlik, argument strukturasi, semantik rol, yo‘nalish, manba, maqsad, yo‘l, leksikografiya, qiyosiy tilshunoslik, tarjima ekvivalenti, o‘zbek tili, ingliz tili.
РУССКИЙ

В статье в сопоставительном аспекте исследуются валентностные особен-ности глаголов направленного движения в узбекском и английском языках, их аргументная струк-тура, а также семантические компоненты направления, источника, пути и цели движения и сп-особы их лексикографического представления.

Ключевые слова: глаголы направленного движения, валентность, аргументная структура, семантическая роль, направление, источник, цель, путь, лексикография, сопоставительное языко-знание, переводной эквивалент, узбекский язык, английский язык.
ENGLISH

This article presents a comparative study of the valency features and lexicographic representation of directional motion verbs in Uzbek and English. Particular attention is paid to argument structure and the semantic components of direction, source, path, and goal.

Keywords: directional motion verbs, valency, argument structure, semantic role, direction, source, goal, path, lexicography, contrastive linguistics, translation equivalent, Uzbek, English.

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Tesnière L. Éléments de syntaxe structurale. Paris, Klincksieck, 1959.
  2. Talmy L. Lexicalization Patterns: Semantic Structure in Lexical Forms // Language Typology and Syn-tactic Description. Vol. III. Cambridge, Cambridge University Press, 1985, p. 57–149.
  3. Levin B. English Verb Classes and Alternations: A Preliminary Investigation. Chicago, University of Chi-cago Press, 1993, 366 p.
  4. Levin B., Rappaport Hovav M. Unaccusativity. At the Syntax-Lexical Semantics Interface. Cambridge, MA: MIT Press, 1995.
  5. Slobin D.I. Verbs of Motion in First and Second Language Acquisition // Cognition. 1982, vol. 12, № 2, p. 229–253.
  6. Jackendoff R. Semantic Structures. Cambridge, MA: MIT Press, 1990.
  7. Fillmore C.J. Scenes-and-Frames Semantics // Linguistic Structures Processing. Amsterdam: North-Holland, 1977, p. 55–82.
  8. Rasulov R. O‘zbek tilida fe’l semantikasi. Toshkent, “Fan”, 2008, 142-bet.
  9. Muhamedova S.X. O‘zbek tilida yo‘nalish harakat fe’llarining predikativligi va valentligi. Filol. fan. nomz. diss. avtoref., Toshkent, 1999, 22-bet.
  10. Bo‘ronov J. Ingliz va o‘zbek tillari qiyosiy grammatikasi. Toshkent, “O‘qituvchi”, 1973, 284-bet.
← Songa qaytish