LOYIHA ASOSIDAGI TA’LIMNI BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARINING YOSH XUSUSIYATLARIGA MOSLASHTIRISHNING METODOLOGIK ASOSLARI
Mazkur maqolada loyihaga asoslangan ta’lim (PBL) metodologiyasini 6–11 yoshli boshlang‘ich sinf o‘quvchilariga tatbiq etishning nazariy asoslari tahlil qilinadi. Ilmiy adabiyotlar asosida
139
PBL elementlarining mazmuni, afzalliklari va ularni yosh xususiyatlariga moslashtirishdagi qiyinchiliklar yoritiladi. O‘quvchilarning kognitiv rivojlanishi (J.Piaje nazariyasi) hamda o‘yin va faoliyat orqali o‘r-ganishga moyilligi PBLning ahamiyatini oshiruvchi omil sifatida ko‘rsatiladi. Shuningdek, xalqaro tajri-balar asosida boshlang‘ich sinf uchun moslashtirilgan loyiha dasturlari misol tariqasida keltiriladi. Ma-qola nazariy tahlilga asoslanib, PBLni boshlang‘ich ta’lim amaliyotiga joriy etish bo‘yicha tavsiyalar bilan yakunlanadi.
В данной статье теоретически анализируются методологические основы внед-рения проектно-ориентированного обучения (PBL) в начальной школе (6–11 лет). На основе науч-ной литературы рассматриваются содержание и преимущества элементов PBL, а также труд-ности их адаптации к возрастным особенностям учащихся. Когнитивное развитие учащихся (те-ория Ж.Пиаже), а также их естественная склонность к обучению через игру и деятельность рас-сматриваются как факторы, усиливающие значимость данного подхода. Кроме того, приводятся примеры адаптированных для начальной школы проектных программ, апробированных в междуна-родной практике. Статья основана на теоретическом анализе и завершается рекомендациями по внедрению PBL в практику начального образования.
This article analyzes the theoretical foundations for implementing Project-Based Learning (PBL) methodology in primary education for students aged 6–11. Based on scientific literature, it examines the content and advantages of PBL elements, as well as the challenges of adapting them to learners’ age-specific characteristics. Students’ cognitive development (J. Piaget’s theory), along with their natural tendency to learn through play and activity, is identified as a key factor enhancing the relevance of this approach. In addition, examples of PBL programs adapted for primary education and tested in international practice are presented. The article is based on theoretical analysis and concludes with recommendations for integrating PBL into primary education practice.
Foydalanilgan adabiyotlar
- Widiyati E., Pangesti W. Project-based learning in teaching speaking to young learners. Is it effective? EduLite: Journal of English Education, Literature, and Culture. 2022, vol. 7, № 1, p. 71–81.
- Martinez M. Big Projects for Little Learners: A PBL Guide for the Home and Classroom. San Francisco: Jossey-Bass (Wiley Brand), 180 p.
- Edmonton Regional Learning Consortium. Project-Based Learning Guide. Edmonton, ERLC, 23 p.
- Katz L.G., Chard S.C. The Project Approach: Developing Curriculum with Children. 2nd ed., Norwood, NJ: Ablex Publishing Corporation.
- Полат Е.С. Метод проектов: история и теория вопроса. Современные педагогические и информаци-онные технологии в системе образования. М., Изд. центр «Академия», 2010, c. 193–200.
- Piaget J. Development and learning. Readings on the Development of Children / eds. M. Gauvain, M. Cole. 2nd ed. New York, W.H. Freeman and Company, 1997, p. 20–28.
- Jalolov J.J. Chet tili o‘qitish metodikasi. Toshkent, “O‘qituvchi”, 2012, 432-bet.
- Maxkamova G.T., Gulyamova Z.R., Subanova D.V. Methodology of Teaching Foreign Languages in Primary School. Boshlang‘ich sinflarda chet til o‘qitish metodikasi. Toshkent, «Ilm ziyo zakovat», 2023, 140-bet. ISBN 978-9910-9156-8-0.