ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №3 · 2026 / Maqola
13.00.00 – PEDAGOGIKA FANLARI

O‘ZBEK TILLI TALABALARGA INGLIZ TILIDA OZIQ-OVQAT LEKSIKASINI O‘RGATISHDA SENSOR-SINESTETIK VA DLC MODELINING SAMARADORLIGI

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Ushbu tadqiqot ishi o‘zbek tilida so‘zlashuvchi universitet talabalariga ingliz tili leksi-kasini o‘rgatishda “Dominant til turkumlari” (DLC) nazariyasi va xalqaro pazandachilik madaniyati (food ways)ni integratsiya qilishning samaradorligini o‘rganadi. Tadqiqot sifatli tahlil (qualitative research) metodiga tayanib, talabalarning o‘quv kundaliklari, shaxsiy esselari va amaliy darslardagi ishti-roki aso-sida shakllantirildi. Maqolada sensor xotira va sinestetik idrokning (hid, ta’m, rang) til o‘rganish-dagi roli, o‘zbek va g‘arb madaniyatlari o‘rtasidagi farqlar va Jeymi Oliver teleserialining lingvistik tahlili keng yoritilgan. Tadqiqot natijalari o‘quvchilarning nafaqat lug‘at boyligini, balki madaniyatlararo mulo-qot kompetensiyasini oshirish bo‘yicha metodik tavsiyalar bilan yakunlanadi.

Kalit so'zlar: ELT, DLC modeli, sinestetik xotira, foodways, o‘zbek o‘quvchilari, madaniyatlararo kompetensiya, Jeymi Oliver, refleksiv so‘rov, tematik tahlil.
РУССКИЙ

Данная исследовательская работа изучает эффективность интеграции тео-рии “Доминантных языковых созвездий” (DLC) и международной культуры питания (foodways) в процесс обучения английской лексике студентов университетов с узбекским языком обучения. Опи-раясь на методологию качественного анализа (qualitative research), исследование было сформиро-вано на основе учебных дневников студентов, личных эссе и их участия в практических занятиях. В статье подробно рассматриваются роль сенсорной памяти и синестетического восприятия (за-пах, вкус, цвет) в изучении языка, различия между узбекской и западной культурами, а также лин-гвистический анализ телесериала Джейми Оливера. Результаты исследования завершаются мето-дическими рекомендациями по повышению не только словарного запаса учащихся, но и их меж-культурной коммуникативной компетенции.

Ключевые слова: ELT, модель DLC, сенсорная память, foodways, узбекские учащиеся, меж-культурная компетенция, Джейми Оливер, рефлексивный опрос, тематический анализ.
ENGLISH

This research paper explores the effectiveness of integrating the “Dominant Language Constellations” (DLC) theory and international foodways into teaching English vocabulary to Uzbek-speaking university students. Adopting a qualitative research methodology, the study is based on stu-dents’learning journals, personal essays, and active participation in practical lessons. The article provides an in-depth analysis of the role of sensory memory and synesthetic perception (smell, taste, color) in language acquisition, the cultural nuances between Uzbek and Western traditions, and a linguistic analysis of Jamie Oliver’s television series. The findings conclude with methodological recommendations aimed at enhancing not only students' lexical repertoire but also their intercultural communicative competence.

Keywords: ELT, DLC model, sensory memory, foodways, Uzbek learners, intercultural competence, Jamie Oliver, reflexive inquiry, thematic analysis.

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Alimbaeva A.A. (Ed.). (2017). Food and identity in central Asia. Max Planck Institute for Social Anthro-pology.
  2. Aronin L. (2016). Multicompetence and dominant language constellation. In V.Cook, & L.Wei (Eds.), The Cambridge handbook of linguistic multicompetence (pp. 142–163). Cambridge University Press.
  3. Aronin L., & Melo-Pfeifer S. (2023). Food and Language in Education. Springer.
  4. Braun V., & Clarke V. (2006). Using thematic analysis in psychology.
  5. Bubel C.M., & Spitz A. (2013). The way to intercultural learning is through the stomach–Genre-based writing in the EFL classroom. In C.Gerhardt, M.Frobenius, & S.Ley (Eds.), Culinary linguistics: The chef’s special (pp. 157–187). Benjamins [CrossRef].
  6. Cook G. (2010). Sweet talking: Food, language, and democracy. Language Teaching, 43(2), p. 168–181 [CrossRef]
  7. Knight A., O’Connell R., & Brannen J. (2014). The temporality of food practices: Intergenerational rela-tions, childhood memories and mothers’ food practices in working families with young children. Families, Relati-onships and Societies, 3(2), p. 303–318 [CrossRef].
  8. Lyle E. (2018). The negotiated self: Employing reflexive inquiry to explore teacher identity. Brill.
  9. Mamatkulova F. (2024). Comparative linguacultural analysis of English and Uzbek phraseological units.
  10. Walker S.L., & Walker N.M. (2018). “My family makes this!”: Including cookbooks in the classroom.
← Songa qaytish